ზედსართავი სახელები
ზედსართავი სახელები მთავრდება -a-თი.
- bona amiko – კარგი მეგობარი
- granda domo – დიდი სახლი
თუ არსებითი სახელი მრავლობითშია, ზედსართავიც იღებს -j-ს.
- bonaj amikoj – კარგი მეგობრები
ბრუნვები და -n
ესპერანტოში ყველაზე მნიშვნელოვანი ორი ფორმაა:
- ძირითადი ფორმა, დაბოლოების გარეშე -n
- აკუზატივი -n, რომელიც ხშირად პირდაპირ ობიექტს აჩვენებს
მაგალითი:
- Mi vidas amikon. – მე მეგობარს ვხედავ.
აქ amikon არის ის, ვისაც ხედავენ.
⚠️ ყურადღება: esti („ყოფნა“) არ იღებს პირდაპირ ობიექტს. ამიტომ არ გამოიყენოთ -n შემდეგ მაგალითში:
- Li estas instruisto.
ქართული ბრუნვები ბევრად უფრო ბევრია. ესპერანტოში ბევრი ურთიერთობა წინდებულით გამოიხატება, მაგალითად al, de, en, kun.
ზმნის დროები
ზმნის დაბოლოება ყველა პირთან ერთნაირია.
- skribi – წერა
- mi skribas – მე ვწერ
- mi skribis – მე ვწერდი / დავწერე
- mi skribos – მე დავწერ
დაიმახსოვრეთ დროის ხმოვნები:
- -i – ინფინიტივი
- -a – აწმყო: -as
- -i – წარსული: -is
- -o – მომავალი: -os
ke
ke შემოაქვს დამოკიდებული წინადადება. ქართულად ხშირად არის „რომ“.
- Mi vidas, ke vi manĝas. – ვხედავ, რომ ჭამ.
- Li diras, ke li iros. – ის ამბობს, რომ წავა.
⚠️ ყურადღება: ke არ არის kio. kio ნიშნავს „რა?“.
პრეფიქსი mal-
mal- ქმნის საპირისპირო მნიშვნელობას.
- bona → malbona – ცუდი
- facila → malfacila – რთული
- juna → maljuna – მოხუცი
პრეფიქსი ge-
ge- აღნიშნავს ორივე სქესის ადამიანებს ერთად.
- gepatroj – მშობლები
- gefratoj – და-ძმები
ქართულში ხშირად ერთი ბუნებრივი სიტყვა საკმარისია.
სიტყვათწარმოება
წინდებულებიც და ფესვებიც შეიძლება შედგენილი სიტყვის ნაწილად იქცეს.
- en + iri → eniri – შესვლა
- kun + labori → kunlabori – თანამშრომლობა
თავაზიანი გამოთქმები
სასარგებლო საბაზო ფორმებია:
- saluton – გამარჯობა
- bonvolu – გთხოვთ
- dankon – მადლობა
სიტყვების რიგი
ჩვეულებრივი რიგია სუბიექტი, ზმნა, ობიექტი.
- Mi legas libron. – მე წიგნს ვკითხულობ.
-n აჩვენებს ობიექტს, ამიტომ ესპერანტო სიტყვების რიგს უფრო თავისუფლადაც იყენებს.
- Libron mi legas. – წიგნს ვკითხულობ მე.
ადრეული კითხვის სიტყვები
- kio – რა?
- kion – რას?
- kia – როგორი?
- kiu – ვინ? რომელი?
- kiujn – რომელებს?
მაგალითები:
- Kion vi faris?
- Kia estas via hejmo?
- Kiujn librojn vi legis?