နာမဝိသေသနများ
နာမဝိသေသနအဆုံးသတ်မှာ -a ဖြစ်သည်:
- bela – လှပသော
- granda frato – အစ်ကိုကြီး
- malgranda fratino – ညီမလေး
ကိစ္စအဆုံးသတ်များ
အက်စပရန်တိုနာမ်တွင် အခြေခံပုံစံနှင့် ကံပြပုံစံ ရှိသည်။ ကံပြအဆုံးသတ် -n သည် ကြိယာ၏ ကံကို ပြသည်။
- Kiun mi vidas? – ကျွန်ုပ် ဘယ်သူ့ကို မြင်သလဲ။
- Mi vidas amikon. – ကျွန်ုပ် မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ကို မြင်သည်။
⚠️ သတိပြုရန်: esti (“ဖြစ်သည်/ရှိသည်”) နောက်တွင် ကံပြ -n မသုံးပါ။
နာမဝိသေသနသည် ၎င်းဖော်ပြသော နာမ်နှင့် တူညီစွာ -j နှင့် -n ကို ယူသည်:
- Vi estas bona amiko. – သင်သည် မိတ်ဆွေကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
- Vi estas bonaj amikoj. – သင်တို့သည် မိတ်ဆွေကောင်းများ ဖြစ်သည်။
- Vi havas bonan amikon. – သင့်တွင် မိတ်ဆွေကောင်းတစ်ယောက် ရှိသည်။
- Vi havas bonajn amikojn. – သင့်တွင် မိတ်ဆွေကောင်းများ ရှိသည်။
အခြားဆက်နွယ်မှုများကို ဝိဘတ်များဖြင့် ပြသည်။ ပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် de ကို သုံးသည်:
- La libroj de mia frato. – ကျွန်ုပ်၏ အစ်ကို/ညီ၏ စာအုပ်များ။
ကြိယာကာလများ
အခြေခံပုံစံ: -i
- labori – အလုပ်လုပ်ရန်
ပစ္စုပ္ပန်ကာလ: -as
- mi laboras – ကျွန်ုပ် အလုပ်လုပ်သည်
- vi laboras – သင် အလုပ်လုပ်သည်
- li/ŝi laboras – သူ/သူမ အလုပ်လုပ်သည်
- ni laboras – ကျွန်ုပ်တို့ အလုပ်လုပ်သည်
- ili laboras – သူတို့ အလုပ်လုပ်သည်
အတိတ်ကာလ: -is
- mi laboris – ကျွန်ုပ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်
- vi laboris – သင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်
- li/ŝi laboris – သူ/သူမ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်
- ni laboris – ကျွန်ုပ်တို့ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်
- ili laboris – သူတို့ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်
အနာဂတ်ကာလ: -os
- mi laboros – ကျွန်ုပ် အလုပ်လုပ်မည်
- vi laboros – သင် အလုပ်လုပ်မည်
- li/ŝi laboros – သူ/သူမ အလုပ်လုပ်မည်
- ni laboros – ကျွန်ုပ်တို့ အလုပ်လုပ်မည်
- ili laboros – သူတို့ အလုပ်လုပ်မည်
💡 မှတ်ရန်: ကာလကို အသံတစ်လုံးဖြင့် မှတ်ပါ: i (အခြေခံ), a (ယခု), i/is (အတိတ်), o/os (နောက်လာမည့်အရာ)။
ဆက်စပ်စကားလုံး ke
ke သည် အတွင်းဝါကျတစ်ခုကို စတင်ရန် သုံးသည်။ မကြာခဏ ရှေ့တွင် ကော်မာ ရှိသည်။
- Vi vidas, ke mi manĝas. – ကျွန်ုပ် စားနေကြောင်း သင် မြင်သည်။
- Li diras, ke li iros. – သူ သွားမည်ဟု ပြောသည်။
ရှေ့ဆက် mal-
mal- သည် စကားလုံး၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဓိပ္ပါယ်ကို ပြုလုပ်သည်:
- bona – ကောင်းသော
- malbona – မကောင်းသော
- granda – ကြီးသော
- malgranda – သေးသော
- bela – လှပသော
- malbela – မလှသော
ရှေ့ဆက် ge-
ge- သည် လိင်နှစ်မျိုးလုံး ပါဝင်ကြောင်း ပြသည်:
- gefratoj – မောင်နှမများ
- gepatroj – မိဘများ
ယဉ်ကျေးသော အသုံးအနှုန်းများ
- bonvolu – ကျေးဇူးပြု၍
- dankon – ကျေးဇူးတင်ပါတယ်
- saluton – မင်္ဂလာပါ
စကားလုံးအစီအစဉ်
ပုံမှန်အစီအစဉ်မှာ ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကံပြ -n ကြောင့် ဘယ်ဟာက ကံဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းနေသဖြင့် အလေးပေးလိုသည့်နေရာအလိုက် အစီအစဉ်ကို ပြောင်းနိုင်သည်။
- Mi legas libron. – ကျွန်ုပ် စာအုပ်တစ်အုပ် ဖတ်နေသည်။
- Libron mi legas. – ကျွန်ုပ် ဖတ်နေသည်မှာ စာအုပ်ဖြစ်သည်။
Kio, Kion
Kio သည် ကတ္တားအဖြစ် “ဘာ?” ဖြစ်သည်:
- Kio estas tio? – အဲဒါ ဘာလဲ။
- Kio estas sur la tablo? – စားပွဲပေါ်မှာ ဘာရှိသလဲ။
“ဘာကို?” ဟု ကံအဖြစ် မေးလျှင် Kion ဖြစ်သည်:
- Kion vi faras? – သင် ဘာလုပ်နေသလဲ။
- Kion ŝi diris? – သူမ ဘာပြောခဲ့သလဲ။