គុណនាម

គុណនាមបញ្ចប់ដោយ -a៖

• bela – ស្អាត
• granda frato – បងប្អូនប្រុសធំ
• malgranda fratino – បងប្អូនស្រីតូច

ករណី

នាមអេស្ប៉េរ៉ាន់តូមានពីរករណីសំខាន់៖ ករណីធម្មតា និងកម្មការកៈ។ កម្មការកៈប្រើបញ្ចប់ -n ដើម្បីបង្ហាញវត្ថុដែលទទួលអំពើរបស់កិរិយាសព្ទ។

• Kiun mi vidas? – ខ្ញុំឃើញអ្នកណា?
• Mi vidas amikon. – ខ្ញុំឃើញមិត្តម្នាក់។

កុំប្រើ -n បន្ទាប់ពីកិរិយា esti (“ជា/គឺ/នៅ”)។

គុណនាមត្រូវតាមនាមរបស់វា។ បើនាមមាន -j ឬ -n គុណនាមក៏ទទួលបញ្ចប់ដូចគ្នា៖

• Vi estas bona amiko. – អ្នកជាមិត្តល្អ។
• Vi estas bonaj amikoj. – អ្នកទាំងអស់ជាមិត្តល្អៗ។
• Vi havas bonan amikon. – អ្នកមានមិត្តល្អម្នាក់។
• Vi havas bonajn amikojn. – អ្នកមានមិត្តល្អៗ។

ទំនាក់ទំនងផ្សេងៗ ប្រើធ្នាក់។ កម្មសិទ្ធិប្រើ de៖

• La libroj de mia frato. – សៀវភៅរបស់បងប្អូនប្រុសខ្ញុំ។

ការបញ្ចប់កិរិយាសព្ទ

រូបដើម: -i

• labori – ធ្វើការ

បច្ចុប្បន្នកាល: -as

• mi laboras – ខ្ញុំធ្វើការ
• vi laboras – អ្នកធ្វើការ
• li/ŝi laboras – គាត់/នាងធ្វើការ
• ni laboras – យើងធ្វើការ
• ili laboras – ពួកគេធ្វើការ

អតីតកាល: -is

• mi laboris – ខ្ញុំបានធ្វើការ
• vi laboris – អ្នកបានធ្វើការ
• li/ŝi laboris – គាត់/នាងបានធ្វើការ
• ni laboris – យើងបានធ្វើការ
• ili laboris – ពួកគេបានធ្វើការ

អនាគតកាល: -os

• mi laboros – ខ្ញុំនឹងធ្វើការ
• vi laboros – អ្នកនឹងធ្វើការ
• li/ŝi laboros – គាត់/នាងនឹងធ្វើការ
• ni laboros – យើងនឹងធ្វើការ
• ili laboros – ពួកគេនឹងធ្វើការ

💡 ចងចាំ: បញ្ចប់កាលមានតែស្រៈបីដែលងាយចងចាំ៖ -is អតីត, -as បច្ចុប្បន្ន, -os អនាគត។

សន្ធានសព្ទ ke

ke ប្រើដើម្បីចាប់ផ្តើមប្រយោគរងដែលមានន័យថា “ថា”។ ជាធម្មតាមានក្បៀសមុនវា ហើយមិនគួរលុបចោល។

• Vi vidas, ke mi manĝas. – អ្នកឃើញថាខ្ញុំកំពុងញ៉ាំ។
• Li diras, ke li iros. – គាត់និយាយថាគាត់នឹងទៅ។

បុព្វបទ mal-

mal- ប្តូរអត្ថន័យទៅផ្ទុយ៖

• bona (ល្អ) → malbona (អាក្រក់)
• granda (ធំ) → malgranda (តូច)
• bela (ស្អាត) → malbela (អាក្រក់)

បុព្វបទ ge-

ge- បង្ហាញមនុស្សទាំងពីរភេទជាមួយគ្នា៖

• gefratoj – បងប្អូនប្រុសស្រី
• gepatroj – ឪពុកម្តាយ

ពាក្យសុភាព

• bonvolu – សូម / សូមមេត្តា
• dankon – អរគុណ
• saluton – សួស្តី

លំដាប់ពាក្យ

លំដាប់ធម្មតាគឺ ប្រធាន–កិរិយា–កម្ម។ ប៉ុន្តែដោយសារ -n បង្ហាញកម្មបានច្បាស់ លំដាប់ពាក្យអាចបត់បែនបានច្រើនជាងភាសាខ្មែរ។

• Mi legas libron. – ខ្ញុំកំពុងអានសៀវភៅ។
• Libron mi legas. – សៀវភៅ គឺជារបស់ដែលខ្ញុំកំពុងអាន។

Kio, Kion

kio មានន័យថា “អ្វី” នៅពេលវាជាប្រធាន៖

• Kio estas tio? – នោះជាអ្វី?
• Kio estas sur la tablo? – មានអ្វីនៅលើតុ?

បើ “អ្វី” ជាកម្ម ប្រើ kion៖

• Kion vi faras? – អ្នកកំពុងធ្វើអ្វី?
• Kion ŝi diris? – នាងបាននិយាយអ្វី?