విశేషణాలు

విశేషణాంతం -a:

• bela – అందమైన
• granda frato – పెద్ద అన్న/తమ్ముడు
• malgranda fratino – చిన్న అక్క/చెల్లి

💡 జ్ఞాపక సూచన: చివరి స్వరం పదభేదాన్ని చూపుతుంది: నామవాచకానికి -o, విశేషణానికి -a, క్రియావిశేషణానికి -e (పాఠం 3).

విభక్తులు

ఎస్పెరాంటోలో ముఖ్యంగా రెండు రూపాలు: సాధారణ రూపం మరియు కర్మ రూపం. కర్మను -n తో చూపిస్తారు:

• Kiun mi vidas? – నేను ఎవరిని చూస్తున్నాను?
• Mi vidas amikon. – నేను స్నేహితుడిని చూస్తున్నాను.

⚠️ జాగ్రత్త: esti ("ఉండు/అవు") తరువాత కర్మ -n వాడకండి.

విశేషణం కూడా నామవాచకం లాగే -j మరియు -n తీసుకుంటుంది:

• Vi estas bona amiko. – మీరు మంచి స్నేహితుడు.
• Vi estas bonaj amikoj. – మీరు మంచి స్నేహితులు.
• Vi havas bonan amikon. – మీకు మంచి స్నేహితుడు ఉన్నాడు.
• Vi havas bonajn amikojn. – మీకు మంచి స్నేహితులు ఉన్నారు.

స్వామ్య సంబంధానికి de వాడతారు:

• La libroj de mia frato. – నా అన్న/తమ్ముడి పుస్తకాలు.

క్రియా రూపాంతరం

మూలరూపం -i ను కాలాంతంతో మార్చితే చాలు. ఏ వ్యక్తికైనా అదే అంతం.

మూలరూపం: -i

• labori – పని చేయడం

వర్తమాన కాలం: -as

• mi laboras – నేను పని చేస్తాను
• vi laboras – మీరు పని చేస్తారు
• li/ŝi laboras – అతను/ఆమె పని చేస్తాడు/చేస్తుంది

భూతకాలం: -is

• mi laboris – నేను పని చేశాను
• vi laboris – మీరు పని చేశారు
• ili laboris – వారు పని చేశారు

భవిష్యత్ కాలం: -os

• mi laboros – నేను పని చేస్తాను / చేయబోతున్నాను
• vi laboros – మీరు పని చేస్తారు
• ili laboros – వారు పని చేస్తారు

💡 జ్ఞాపక సూచన: కాల స్వరాలు i–a–o: -is గతం, -as వర్తమానం, -os భవిష్యత్తు.

సముచ్చయం ke

ke ఉపవాక్యాన్ని కలుపుతుంది; తెలుగు "అని"కు దగ్గర.

• Vi vidas, ke mi manĝas. – నేను తింటున్నానని మీరు చూస్తున్నారు.
• Li diras, ke li iros. – తాను వెళ్తానని అతను చెబుతున్నాడు.

⚠️ జాగ్రత్త: ke ("అని") ను kio ("ఏమి") తో కలపకండి.

mal- ఉపసర్గ

పదాన్ని దాని విరుద్ధార్థంగా మారుస్తుంది:

• bona – మంచి / malbona – చెడు
• granda – పెద్ద / malgranda – చిన్న
• bela – అందమైన / malbela – అందంలేని

ge- ఉపసర్గ

స్త్రీ, పురుషులు కలిసి ఉన్న భావం:

• gefratoj – అన్నాచెల్లెళ్లు
• gepatroj – తల్లిదండ్రులు

మర్యాదపూర్వక పదాలు

• bonvolu – దయచేసి
• dankon – ధన్యవాదాలు
• saluton – నమస్కారం

పదక్రమం

సాధారణంగా కర్త–క్రియ–కర్మ. కానీ కర్మను -n స్పష్టంగా చూపుతుందని పదక్రమం కొంత స్వేచ్ఛగలది:

• Mi legas libron. – నేను పుస్తకం చదువుతున్నాను.
• Libron mi legas. – నేను చదువుతున్నది పుస్తకమే.

Kio, Kion

kio వాక్యంలో కర్తగా ఉన్న "ఏమి?":

• Kio estas tio? – అది ఏమిటి?

కర్మగా ఉన్నప్పుడు kion:

• Kion vi faras? – మీరు ఏమి చేస్తున్నారు?