ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦਾ ਅੰਤ -a ਹੈ:

• bela – ਸੋਹਣਾ
• granda frato – ਵੱਡਾ ਭਰਾ
• malgranda fratino – ਛੋਟੀ ਭੈਣ

💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: ਆਖਰੀ ਸਵਰ ਸ਼ਬਦ-ਭੇਦ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: -o ਸੰਗਿਆ, -a ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ, -e ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (ਪਾਠ 3)।

ਕਾਰਕ

ਐਸਪੇਰਾਂਤੋ ਵਿੱਚ ਸੰਗਿਆ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰਕ ਹਨ: ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮ। ਕਰਮ ਕਾਰਕ -n ਨਾਲ ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਅਸਰ ਕਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ:

• Kiun mi vidas? – ਮੈਂ ਕਿਸਨੂੰ ਵੇਖਦਾ/ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ?
• Mi vidas amikon. – ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ/ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ।

💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ "ਨੂੰ" ਅਕਸਰ ਕਰਮ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਸਪੇਰਾਂਤੋ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਨਿਯਮਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ -n ਕਰਦਾ ਹੈ।

"ਹੋਣਾ" (esti) ਵਰਗੀ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ -n ਨਾ ਲਗਾਓ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸੰਗਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ -j ਅਤੇ -n ਲੈਂਦੇ ਹਨ:

• Vi estas bona amiko. – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਹੋ।
• Vi estas bonaj amikoj. – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਹੋ।
• Vi havas bonan amikon. – ਤੇਰੇ/ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਹੈ।
• Vi havas bonajn amikojn. – ਤੇਰੇ/ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਹਨ।

ਹੋਰ ਸੰਬੰਧ ਐਸਪੇਰਾਂਤੋ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਬੰਧਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ "ਦਾ/ਦੀ/ਦੇ" ਲਈ ਅਕਸਰ de ਆਉਂਦਾ ਹੈ:

• La libroj de mia frato. – ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ।

ਕਿਰਿਆ-ਰੂਪ

ਕਿਰਿਆ ਬਣਾਉਣ ਲਈ -i ਹਟਾ ਕੇ ਕਾਲ-ਅੰਤ ਲਗਾਓ। ਅੰਤ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕੋ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਮੂਲ ਰੂਪ: -i

• labori – ਕੰਮ ਕਰਨਾ

ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ: -as

• mi laboras – ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ/ਕਰਦੀ ਹਾਂ
• vi laboras – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ
• li/ŝi laboras – ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ/ਕਰਦੀ ਹੈ
• ni laboras – ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ
• ili laboras – ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਭੂਤਕਾਲ: -is

• mi laboris – ਮੈਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ
• vi laboris – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ
• li/ŝi laboris – ਉਸਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ
• ni laboris – ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ
• ili laboris – ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ

ਭਵਿੱਖ ਕਾਲ: -os

• mi laboros – ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ/ਕਰਾਂਗੀ
• vi laboros – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰੋਗੇ
• li/ŝi laboros – ਉਹ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ/ਕਰੇਗੀ
• ni laboros – ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ
• ili laboros – ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ

💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: ਕਾਲ ਦੇ ਸਵਰ i–a–o ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨ:

• -is – ਭੂਤਕਾਲ
• -as – ਵਰਤਮਾਨ
• -os – ਭਵਿੱਖ

ਯੋਜਕ ke

ke ਉਪਵਾਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਅਕਸਰ "ਕਿ" ਹੈ:

1. ਇਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
2. ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲਪਵਿਰਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

• Vi vidas, ke mi manĝas. – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਖਾ ਰਿਹਾ/ਰਹੀ ਹਾਂ।
• Li diras, ke li iros. – ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਵੇਗਾ।

⚠️ ਧਿਆਨ: ke ("ਕਿ") ਨੂੰ kio ("ਕੀ") ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲਾਓ। ke ਸਿਰਫ਼ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ।

ਅਗੇਤਰ mal-

ਇਹ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਉਲਟ ਅਰਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ:

• bona – ਚੰਗਾ / malbona – ਮਾੜਾ
• granda – ਵੱਡਾ / malgranda – ਛੋਟਾ
• bela – ਸੋਹਣਾ / malbela – ਕੁਰੂਪ

💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: ਇੱਕੋ mal- ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਲਟ ਸ਼ਬਦ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਵਾਰ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ।

ਅਗੇਤਰ ge-

ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ:

• gefratoj – ਭੈਣ-ਭਰਾ
• gepatroj – ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ

ਨਿਮਰ ਵਾਕਾਂਸ਼

• bonvolu – ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ
• dankon – ਧੰਨਵਾਦ
• saluton – ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ

ਸ਼ਬਦ-ਕ੍ਰਮ

ਆਮ ਕ੍ਰਮ ਕਰਤਾ–ਕਿਰਿਆ–ਕਰਮ ਹੈ। ਪਰ ਕਰਮ ਨੂੰ -n ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

• Mi legas libron. – ਮੈਂ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ/ਰਹੀ ਹਾਂ।
• Libron mi legas. – ਕਿਤਾਬ ਹੀ ਮੈਂ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ/ਰਹੀ ਹਾਂ।

Kio, Kion

kio ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਤੇ "ਕੀ" ਹੈ:

• Kio estas tio? – ਉਹ ਕੀ ਹੈ?
• Kio estas sur la tablo? – ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਕੀ ਹੈ?

ਜਦੋਂ "ਕੀ" ਕਰਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸਪੇਰਾਂਤੋ ਵਿੱਚ kion ਆਉਂਦਾ ਹੈ:

• Kion vi faras? – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
• Kion ŝi diris? – ਉਸਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?