ਸੰਗਿਆ-ਉਪਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ -u

ਆਗਿਆਰਥ ਅੰਤ -u ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਧੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹੁਕਮ, ਬੇਨਤੀ, ਸਲਾਹ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ke ਵਾਲੇ ਉਪਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

• Mi deziras, ke vi lernu. – ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ/ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੋ।
• La patro insistas, ke mi iru. – ਪਿਤਾ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ।

💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: ਮੁੱਖ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ/ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ke-ਉਪਵਾਕ ਦੀ ਕਿਰਿਆ -u ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, -as ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।

ਸੰਬੰਧਕ je

je ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ/ਆਮ ਸੰਬੰਧਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਰਥ ਨਹੀਂ; ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਕ ਠੀਕ ਨਾ ਬੈਠੇ, ਉੱਥੇ ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਇਹ "ਵਜੇ/ਤੇ" ਲਈ ਆਮ ਹੈ:

• Je kioma horo vi venos? – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਵਜੇ ਆਓਗੇ?
• Je la kvina horo. – ਪੰਜ ਵਜੇ।

💡 ਸੁਝਾਅ: ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧਕ ਸ਼ਬਦ ਠੀਕ ਨਾ ਲੱਗੇ, je ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਮ ਚੋਣ ਹੈ।

ਕਿਰਿਆ farti

ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:

• Kiel vi fartas? – ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ?

ਪਿਛੇਤਰ -et

ਇਹ ਛੋਟਾਪਣ ਜਾਂ ਹਲਕਾਪਣ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ:

• libreto – ਛੋਟੀ ਕਿਤਾਬ/ਪੁਸਤਿਕਾ
• beleta – ਸੋਹਣਾ ਜਿਹਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੋਹਣਾ
• varmeta – ਹਲਕਾ ਗਰਮ

ਪਿਛੇਤਰ -eg

ਇਹ ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਤੀਬਰ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:

• librego – ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕਿਤਾਬ
• varmega – ਬਹੁਤ ਗਰਮ
• belega – ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ
• bonega – ਸ਼ਾਨਦਾਰ

💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: -et ਛੋਟਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, -eg ਵੱਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: libreto = ਪੁਸਤਿਕਾ, librego = ਵੱਡੀ/ਭਾਰੀ ਕਿਤਾਬ।

ਪਿਛੇਤਰ -iĝ

ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਹੋ ਜਾਣਾ", "ਬਣ ਜਾਣਾ":

• riĉiĝi – ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ
• trankviliĝi – ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣਾ
• resaniĝi – ਫਿਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਜਾਣਾ
• geedziĝi – ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ

⚠️ ਧਿਆਨ: -iĝ ਅਤੇ -ig ਵੱਖ ਹਨ। -iĝ = ਆਪ ਬਦਲਣਾ/ਹੋ ਜਾਣਾ। -ig ("ਬਦਲਵਾ ਦੇਣਾ/ਕਰਨਾ") ਪਾਠ 8 ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ।