200+ Esperantaj grupoj, trovu viajn ĉe Telegramo.org

Бағыныңқы сөйлемдегі -u

-u жалғауы тек тікелей бұйрықта ғана қолданылмайды. Ол тілек, қалау, бұйрық, өтініш немесе кеңес білдіретін етістіктерден кейін ke арқылы келген бағыныңқы сөйлемде де қолданылады:

  • Mi deziras, ke vi lernu. – Мен сенің/сіздің үйренгеніңді/үйренгеніңізді қалаймын.
  • La patro insistas, ke mi iru. – Әке менің барғанымды талап етеді.
  • Ĉu vi volas, ke mi montru? – Менің көрсетуімді қалайсың ба/қалайсыз ба?

Je предлогы

Je – нақты бір мағынасы бекітілмеген жалпы предлог. Басқа предлог дәл келмегенде қолданылады. Ол уақытты айтқанда өте жиі кездеседі:

  • Je kioma horo vi venos? – Сен/сіз сағат нешеде келесің/келесіз?
  • Je la kvina horo. – Сағат бесте.

Farti етістігі

Farti адамның немесе нәрсенің хал-жағдайын білдіреді. Ол көбіне мына сұрақта қолданылады:

  • Kiel vi fartas? – Қалың қалай? / Қалыңыз қалай?

-et жұрнағы

-et кішірейту немесе жұмсарту мағынасын береді:

  • libreto – кітапша
  • iomete – аздап қана
  • beleta – әжептәуір әдемі, сүйкімді
  • varmeta – жылылау

-eg жұрнағы

-eg үлкейту немесе күшейту мағынасын береді:

  • librego – үлкен кітап
  • varmega – өте ыстық
  • belega – өте әдемі
  • bonega – өте жақсы, тамаша

-iĝ жұрнағы

-iĝ бастауыштың өзі өзгеретінін, бір күйге келетінін білдіреді:

  • riĉi – баю
  • trankvili – тынышталу
  • resani – жазылу, сауығу
  • geedzi – үйлену, тұрмыс құру

Kiu арқылы қатыстық бағыныңқы сөйлемдер

Kiu немесе kiun алдыңғы зат есім туралы қосымша мәлімет беретін бағыныңқы сөйлемді байланыстыра алады. Егер ол бағыныңқы сөйлемнің тура толықтауышы болса, -n алады:

  • la libreto, kiun mi sendis – мен жіберген кітапша
  • la amiko, kiu venis – келген дос

Foj түбірі

Foj “рет, жағдай” мағынасын береді. Ол сандармен және мөлшер сөздерімен бірігеді:

  • dufoje – екі рет
  • multfoje – көп рет
  • unu fojon – бір рет

Күнделікті әрекеттерге арналған біріккен сөздер

Таныс түбірлерді біріктіріп, жаңа сөздерді түсінуге болады:

  • matenmanĝi – таңғы ас ішу
  • leterportisto – хат тасушы
  • hejmlando – отан, туған ел