ke वाक्यांशमा -u

आज्ञार्थक अन्त्य -u प्रत्यक्ष आदेशमा मात्र होइन। आदेश, अनुरोध, सल्लाह वा चाहनाका क्रियापछि आउने ke वाक्यांशमा पनि प्रयोग हुन्छ:

• Mi deziras, ke vi lernu. – म चाहन्छु कि तिमी/तपाईं सिक।
• La patro insistas, ke mi iru. – बुबा म जानुपर्छ भनेर जोड दिनुहुन्छ।

💡 सम्झने तरिका: मुख्य वाक्यमा इच्छा वा आदेश छ भने ke वाक्यांशको क्रिया -u मा जान्छ, -as मा होइन।

सम्बन्धसूचक शब्द je

je एक सामान्य सम्बन्धसूचक शब्द हो। यसको आफ्नै ठ्याक्कै अर्थ छैन; अरू कुनै सम्बन्धसूचक शब्द ठीक नलाग्दा प्रयोग हुन्छ। समय बताउँदा धेरै प्रयोग हुन्छ:

• Je kioma horo vi venos? – तिमी/तपाईं कति बजे आउनेछौ/आउनुहुनेछ?
• Je la kvina horo. – पाँच बजे।

💡 सम्झने तरिका: कुन सम्बन्धसूचक शब्द ठीक हो थाहा नभए je सुरक्षित विकल्प हुन सक्छ।

क्रिया farti

मुख्यतः अभिवादनमा प्रयोग हुन्छ:

• Kiel vi fartas? – तिमी/तपाईंलाई कस्तो छ?

प्रत्यय -et

सानोपन वा हल्कापन जनाउँछ:

• libreto – सानो किताब
• beleta – अलि सुन्दर
• varmeta – मनतातो

प्रत्यय -eg

ठूलोपन वा तीव्रता जनाउँछ:

• librego – ठूलो किताब
• varmega – धेरै तातो
• belega – अत्यन्त सुन्दर
• bonega – अति राम्रो

💡 सम्झने तरिका: जोडीसँगै सिक्नुहोस्: -et ले सानो बनाउँछ, -eg ले ठूलो/तीव्र बनाउँछ।

प्रत्यय -iĝ

"हुनु/बन्नु/परिवर्तन हुनु" अर्थ दिन्छ:

• riĉiĝi – धनी बन्नु
• trankviliĝi – शान्त हुनु
• resaniĝi – निको हुनु
• geedziĝi – विवाह गर्नु

💡 सम्झने तरिका: -iĝ = कर्ता आफैँ परिवर्तन हुन्छ। यसको जोडी -ig ("कसैलाई/केहीलाई परिवर्तन गराउनु") पाठ ८ मा आउँछ।