Munay forma ke qhipapi
Kamachiy, mañay, munay hina rimanakuna qhipa kewan rimaypi, verboqa sapa kuti -u chaskin:
- Mi deziras, ke vi lernu. – Qan yachanaykita munani.
- Mi petas, ke vi venu. – Qan hamunaykita mañani.
💡 Yuyarina: munay utaq kamachiy rimaypi, ke-rimaypa verboqa -uman rin, mana -asmanchu.
je preposicion
jeqa imayna mana sut'i prepozicio. Huk prepozicio mana allin kaspa, jeta llamk'achiyta atikun. Pachata ninapaq ancha ruwasqa:
- Je kioma horo vi venos? – Hayk'aq urapi hamunki?
farti rimana
fartiqa saludopi aswan ruwasqa:
- Kiel vi fartas? – Imaynallan kachkanki?
-et sufiksu
-etqa huch'uychay:
- domo – wasi → dometo – huch'uy wasi
- libro – liwru → libreto – liwrucha
-eg sufiksu
-egqa hatunchay utaq sinchiyachiy:
- domo – wasi → domego – hatun wasi
- bone – allinta → bonege – ancha allinta
💡 Yuyarina: -et huch'uychay, -eg hatunchay.
-iĝ sufiksu
-iĝqa kikinmanta tikrakuy, "tukuy":
- ruĝa – puka → ruĝiĝi – pukayay
- sana – qhali → saniĝi – qhaliyay
-igta (yachachiy 8) ama pantaychu: -igqa huk imata ruwachin.