Imayna ruwasqa willaqkuna
Imayna ruwasqa willaqkuna -ewan tukukun:
- bone – allinta
- rapide – utqaylla
- bele – sumaqta
Kaywan vokal sistema hunt'akun: -o suti, -a sutichiq, -e adverbo.
per hinaspa kun preposicionkuna
Iskaynin Quechuapi -wanman t'ikrakuyman, ichaqa Esperantoqa iskay yuyayta t'aqan.
Per – imawan
perqa herramienta utaq medio:
- Manĝi per kulero – cucharawan mikhuy
- Ŝi kantis per tre bela voĉo. – Pay ancha sumaq kunkanwan takirqa.
Kun – piwan/imawan kuska
kunqa kuska kayta rikuchin:
- Mi iris kun la amiko. – Masiywan rirqa.
- Mi parolos kun li. – Paywan rimasaq.
💡 Yuyarina: kun = kuska; per = imawan ruwakun.
post preposicion
postqa "qhipaman/qhipa" niyta atin:
- post la manĝo – mikhunamanta qhipa
- Li venos post tri horoj. – Kimsa ura qhipaman hamunqa.
malantaŭ preposicion
malantaŭqa "qhipapi". antaŭqa "ñawpaqpi"; mal- churaspa contran ruwakun.
- malantaŭ la domo – wasipa qhipanpi
-ul sufiksu
-ulqa ima kayniyuq runata ruwan:
- juna – wayna → junulo – wayna runa
- riĉa – qullqisapa → riĉulo – qullqisapa runa
-ej sufiksu
-ejqa maypi ima ruwakunanpaq kaqta ruwan:
- lerni – yachay → lernejo – yachay wasi
- labori – llamk'ay → laborejo – llamk'ana
-ebl sufiksu
-eblqa atikuyta rikuchin:
- trinki – upyay → trinkebla – upyanapaq
- legi – ñawinchay → legebla – ñawinchay atina
Kamachiy forma
Kamachiykunapi verbo -uwan tukukun:
- Sidu! – Tiyay!
- Lernu! – Yachay!
Subjektowanpas llamk'an:
- Li lernu! – Pay yachachun!