กริยาวิเศษณ์

กริยาวิเศษณ์ที่สร้างจากรากคำมักลงท้ายด้วย -e นี่ทำให้ระบบสระท้ายคำครบชุด: -o คำนาม, -a คำคุณศัพท์, -e กริยาวิเศษณ์

• bele – อย่างสวยงาม
• forte – อย่างแข็งแรง, อย่างแรง
• rapida aŭto – รถเร็ว
  • veturi rapide – เดินทางอย่างรวดเร็ว

บุพบท per และ kun

ทั้งสองคำอาจแปลเป็นไทยว่า “ด้วย/กับ” ได้ แต่ความหมายต่างกัน

Per – ด้วย, โดยใช้

ใช้กับเครื่องมือ วิธีการ หรือสิ่งที่เป็นสื่อช่วย:

• Manĝi per kulero – กินด้วยช้อน
• Ŝi kantis per tre bela voĉo. – เธอร้องเพลงด้วยเสียงที่ไพเราะมาก

Kun – กับ, ร่วมกับ

ใช้กับคนหรือสิ่งที่ทำอะไรไปด้วยกัน:

• Mi iris kun la amiko. – ฉันไปกับเพื่อน
• Mi parolos kun li. – ฉันจะคุยกับเขา

💡 จำง่าย ๆ: kun คือ “ไปด้วยกัน”, per คือ “ใช้เป็นเครื่องมือ”

บุพบท post

post แปลว่า “หลัง, หลังจาก” ใช้กับเวลา หรือบอกว่าตามหลังสิ่งหนึ่ง:

• Li venis post mi. – เขามาหลังฉัน
• post du horoj – หลังจากสองชั่วโมง / อีกสองชั่วโมง
• Li venos post tri horoj. – เขาจะมาอีกสามชั่วโมง
• poste – หลังจากนั้น, ต่อมา

บุพบท malantaŭ

malantaŭ แปลว่า “ข้างหลัง” ใช้กับสถานที่หรือตำแหน่ง:

• Li venis malantaŭ mi. – เขามาข้างหลังฉัน

⚠️ ระวัง: malantaŭ ไม่ใช่ “ข้างหน้า” แต่คือ mal- + antaŭ จึงแปลตรงตัวว่า “ตรงข้ามกับข้างหน้า” คือ “ข้างหลัง” เน้นเสียงเป็น malantaŭ

ปัจจัย -ul

ใช้เรียกบุคคลที่มีลักษณะบางอย่าง:

• grandulo – คนตัวใหญ่
• malbonulo – คนไม่ดี
• belulino – หญิงงาม, สาวสวย

ปัจจัย -ej

ใช้สร้างคำเรียกสถานที่ที่ทำกิจกรรมนั้นเป็นประจำ:

• lernejo – โรงเรียน
• kuirejo – ครัว (kuiri – ทำอาหาร)
• laborejo – ที่ทำงาน

💡 จำง่าย ๆ: -ej เปลี่ยนกิจกรรมให้เป็นสถานที่:

• lerni – เรียน → lernejo – โรงเรียน
• kuiri – ทำอาหาร → kuirejo – ครัว

ปัจจัย -ebl

แสดง “เป็นไปได้, ทำได้”:

• manĝebla – กินได้
• videbla – มองเห็นได้
• kompreneble – อย่างเข้าใจได้, แน่นอนว่า
• eble – บางที, อาจจะ
• malebla – เป็นไปไม่ได้

กริยาแสดงคำสั่งหรือคำขอ

คำสั่งหรือคำขอใช้ตัวลงท้าย -u:

• Manĝu! – กินสิ
• Iru! – ไปสิ

ใช้กับประธานได้ด้วย:

• Li lernu! – ให้เขาเรียน
• Ni vidu. – มาดูกันเถอะ

⚠️ ระวัง: รูป -u ไม่ได้แปลว่าหยาบเสมอไป ความสุภาพขึ้นอยู่กับบริบทและคำอย่าง bonvolu