ზმნიზედები -e-ზე
ზმნიზედა მთავრდება -e-თი. იგი აღწერს, როგორ, როდის ან რა გარემოებაში ხდება მოქმედება.
- rapide – სწრაფად
- trankvile – მშვიდად
- malmulte – ცოტად
ქართულში ზმნიზედა ყოველთვის ერთი ფორმით არ ჩანს, მაგრამ ესპერანტოში -e კარგი ნიშანია.
per და kun
per აღნიშნავს საშუალებას ან ინსტრუმენტს.
- Mi skribas per krajono. – ვწერ ფანქრით.
kun აღნიშნავს ერთად ყოფნას.
- Mi iras kun amiko. – მეგობართან ერთად მივდივარ.
⚠️ ყურადღება: ქართულში ორივე შეიძლება სხვადასხვა ბრუნვით გადმოიცეს. ესპერანტოში განსხვავება ნათელია: საშუალება არის per, ერთად ყოფნა არის kun.
post და malantaŭ
post ნიშნავს „შემდეგ“ დროსთან და ასევე „უკან“ რიგში ან თანმიმდევრობაში.
- post la manĝo – ჭამის შემდეგ
malantaŭ ნიშნავს ადგილს „უკან“.
- malantaŭ la domo – სახლის უკან
წინდებულები შედგენილ სიტყვებში
წინდებულები ხშირად ხდება ფესვი.
- antaŭ + vidi → antaŭvidi – წინასწარ დანახვა
- tra + legi → tralegi – გადაკითხვა
antaŭ არის „წინ/ადრე“, ხოლო tra არის „გავლით“.
სუფიქსი -ul
-ul აღნიშნავს ადამიანს, რომელსაც რაღაც თვისება ახასიათებს.
- junulo – ახალგაზრდა ადამიანი
- riĉulo – მდიდარი ადამიანი
სუფიქსი -ej
-ej აღნიშნავს ადგილს, რომელიც რაიმესთვის არის განკუთვნილი.
- laborejo – სამუშაო ადგილი
- lernejo – სკოლა
სუფიქსი -ebl
-ebl აღნიშნავს შესაძლებლობას ან ვარგისობას.
- trinkebla – სასმელად ვარგისი
- videbla – ხილული
ბრძანებითი ფორმა -u
-u გამოიყენება ბრძანებისთვის, თხოვნისთვის ან მოწოდებისთვის.
- venu! – მოდი!
- ni vidu – ვნახოთ
ქართულად ეს ხშირად ბრძანებითი ზმნით ითარგმნება.
ადგილისა და ხერხის კითხვები
- kie – სად?
- kiel – როგორ?
მაგალითები:
- Kie vi estis?
- Kiel tio okazis?
kiu შეიძლება წინადადებებსაც აკავშირებდეს.
- la junuloj, kiuj portis tablon – ახალგაზრდები, რომლებიც მაგიდას ატარებდნენ