Aditzondoak

Eratorritako aditzondoak -e amaierarekin sortzen dira. Horrela osatzen da bokalen sistema: -o izenentzat, -a adjektiboentzat, -e aditzondoentzat.

• bele – ederki
• forte – indartsu
• rapida aŭto – auto azkarra
  • veturi rapide – azkar bidaiatu

Per eta kun preposizioak

Biak euskaraz askotan -ekin edo -z bezala itzul daitezke, baina esanahi desberdinak dituzte.

Per – bitartez, erabiliz

• Manĝi per kulero – koilara batez jan
• Ŝi kantis per tre bela voĉo. – Ahots oso ederrez kantatu zuen.

Kun – norbaitekin edo zerbaitekin batera

• Mi iris kun la amiko. – Lagunarekin joan nintzen.
• Mi parolos kun li. – Harekin hitz egingo dut.

💡 Oroigarria: kun = laguntasuna edo konpainia; per = tresna edo bitartekoa.

Post preposizioa

post – ondoren, gero (denboraz)

• Li venis post mi. – Ni ondoren etorri zen.
• post du horoj – bi orduren buruan
• Li venos post tri horoj. – Hiru orduren buruan etorriko da.
• poste – gero, ondoren

Malantaŭ preposizioa

malantaŭ – atzean (lekua adierazteko)

• Li venis malantaŭ mi. – Nire atzetik etorri zen.

💡 Oroigarria: malantaŭ = mal- + antaŭ. Hau da, “aurrean” hitzaren kontrakoa: “atzean”.

-ul atzizkia

Ezaugarri batez bereizten den pertsona adierazten du:

• grandulo – pertsona handia
• malbonulo – pertsona txarra
• belulino – emakume ederra

-ej atzizkia

Zerbait normalean gertatzen den lekua adierazten du:

• lernejo – eskola, ikasteko lekua
• kuirejo – sukaldea (kuiri – sukaldatu)
• laborejo – lantokia

💡 Oroigarria: -ej jarduera bat leku bihurtzen du:

• lerni (ikasi) → lernejo (eskola)
• kuiri (sukaldatu) → kuirejo (sukaldea)

-ebl atzizkia

Aukera edo ahalgarritasuna adierazten du:

• manĝebla – jangarria
• videbla – ikusgarria, ikus daitekeena
• kompreneble – ulergarriki, jakina
• eble – agian
• malebla – ezinezkoa

Agintera

Aginduetarako aditz-amaiera -u da:

• Manĝu! – Jan!
• Iru! – Zoaz!

Subjektu batekin ere erabil daiteke:

• Li lernu! – Ikas dezala!
• Ni vidu. – Ikus dezagun.