Baldintzazko modua

Baldintzazko modua -us amaierarekin adierazten da. Hipotesiak, “litzateke”, “egingo luke” eta antzekoak emateko erabiltzen da:

• mi kredus – sinetsiko nuke
• Se mi estus sana, mi estus tre feliĉa. – Osasuntsu banengo, oso zoriontsu izango nintzateke.

⚠️ Kontuz: esaldiaren bi zatietan -us agertzen da: “baldin” zatian eta perpaus nagusian.

💡 Oroigarria: horrela osatzen da aditz-sistema: -i (infinitiboa), -as / -is / -os (hiru denborak), -u (agintera), -us (baldintza). Sei amaierarekin aditz guztiak.

Kvazaŭ

juntagailu gisa erabiltzen da, normalean baldintzazkoarekin:

• Vi sidas tie kvazaŭ vi estus riĉulo. – Han eserita zaude aberatsa bazina bezala.

Laburtuta ere erabil daiteke:

• Vi sidas tie kvazaŭ riĉulo. – Han eserita zaude aberatsa bazina bezala.

-ad atzizkia

Aditzetik izena sortzen du, ekintza bera izendatzeko:

• kanti (abestu) → kantado – kantatzea
• suferi (sufritu) → suferado – sufrimendua

Ekintza jarraitua edo errepikatua ere adierazten du:

• rigardi (begiratu) → rigardadi – begira jarraitu
• demandi (galdetu) → demandadi – galdezka aritu
• informo (informazioa) → informado – informazioa zabaltzea

-ar atzizkia

Gauza multzo bat osotasun gisa adierazten du:

• arbo (zuhaitza) → arbaro – basoa
• vagono (bagoia) → vagonaro – trena
• vorto (hitza) → vortaro – hiztegia

💡 Oroigarria: -ar banakoak multzo bihurtzen ditu:

• arbo (zuhaitza) → arbaro (basoa)

-um atzizkia

Atzizki malgua da, esanahi finkorik gabea:

• plena (betea) → plenumi – bete, gauzatu
• proksima (hurbila) → proksimume – gutxi gorabehera
• suno (eguzkia) → sunumi – eguzkia hartu
• malvarmumi – hotzeria hartu

💡 Oroigarria: -um atzizkien artean jokerra da, je (6. ikasgaia) preposizioen artean bezala. -um duten hitzak banan-banan ikasi.