ਸ਼ਰਤੀ ਭਾਵ

ਸ਼ਰਤੀ ਭਾਵ ਕਿਰਿਆ-ਅੰਤ -us ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਗੱਲਾਂ ਲਈ ਹੈ: "ਕਰਦਾ/ਕਰਦੀ", "ਹੁੰਦਾ/ਹੁੰਦੀ", "ਕਰਦਾ/ਕਰਦੀ ਹੁੰਦਾ"।

• mi kredus – ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ/ਮੰਨਦੀ
• Se mi estus sana, mi estus tre feliĉa. – ਜੇ ਮੈਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੁੰਦਾ/ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ/ਹੁੰਦੀ।

💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: ਕਿਰਿਆ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ: -i (ਮੂਲ ਰੂਪ), -as / -is / -os (ਤਿੰਨ ਕਾਲ), -u (ਆਗਿਆ), -us (ਸ਼ਰਤੀ)। ਹਰ ਕਿਰਿਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅੰਤਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

Kvazaŭ

ਇਹ ਯੋਜਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਰਤੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ:

• Vi sidas tie kvazaŭ vi estus riĉulo. – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਐਸੇ ਬੈਠੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਧਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ।

ਇਹ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ:

• Vi sidas tie kvazaŭ riĉulo. – ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਧਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਬੈਠੇ ਹੋ।

ਪਿਛੇਤਰ -ad

ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਸੰਗਿਆ ਬਣਾਕੇ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ/ਕਿਰਿਆ-ਭਾਵ ਦੱਸਦਾ ਹੈ:

• kanti (ਗਾਉਣਾ) → kantado – ਗਾਇਨ
• suferi (ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿਣਾ) → suferado – ਕਲੇਸ਼-ਸਹਿਣ

ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਿਆ ਵੀ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

• rigardi (ਵੇਖਣਾ) → rigardadi – ਵੇਖਦੇ ਰਹਿਣਾ
• demandi (ਪੁੱਛਣਾ) → demandadi – ਪੁੱਛਦੇ ਰਹਿਣਾ
• informo (ਸੂਚਨਾ) → informado – ਪ੍ਰਚਾਰ/ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ

ਪਿਛੇਤਰ -ar

ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ:

• arbo (ਰੁੱਖ) → arbaro – ਜੰਗਲ
• vagono (ਡੱਬਾ) → vagonaro – ਰੇਲਗੱਡੀ
• vorto (ਸ਼ਬਦ) → vortaro – ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼

💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: -ar ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:

• arbo (ਰੁੱਖ) → arbaro (ਜੰਗਲ)

ਪਿਛੇਤਰ -um

ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਰਥ ਵਾਲਾ ਪਿਛੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ:

• plena (ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ) → plenumi – ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ
• proksima (ਨੇੜੇ) → proksimume – ਲਗਭਗ
• suno (ਸੂਰਜ) → sunumi – ਧੁੱਪ ਸੇਕਣਾ
• malvarmumi – ਜ਼ੁਕਾਮ ਲੱਗਣਾ

💡 ਸੁਝਾਅ: -um ਪਿਛੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੋ ਜਿਹਾ "ਖੁੱਲ੍ਹਾ" ਪਿਛੇਤਰ ਹੈ ਜਿਵੇਂ je (ਪਾਠ 6) ਸੰਬੰਧਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਰ -um ਸ਼ਬਦ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੱਖੋ।