ਅੰਕ
ਅੰਕ ਪਰਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਅੰਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਦੇ ਹਨ:
- 1 238 – mil du-cent tri-dek ok
- 153 837 – cent kvin-dek tri mil ok-cent tri-dek sep
- ਜੋੜ: 8 + 3 = 11 – ok plus tri estas dek-unu
- ਘਟਾਓ: 15 - 6 = 9 – dek-kvin minus ses estas naŭ
ਦਿਸ਼ਾ/ਗਤੀ ਦਾ ਕਰਮ ਕਾਰਕ
ਐਸਪੇਰਾਂਤੋ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਤਾ-ਰੂਪ ਆਉਂਦਾ ਹੈ:
- post mi – ਮੇਰੇ ਬਾਅਦ
- sen ŝi – ਉਸਦੇ ਬਿਨਾ
- en domo – ਘਰ ਵਿੱਚ
ਪਰ ਥਾਂ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸੰਬੰਧਕ ਨਾਲ -n ਲਗਾ ਕੇ ਗਤੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:
- Mi iras en la domon. – ਮੈਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ/ਰਹੀ ਹਾਂ।
- ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ: Ili manĝas en la domo. – ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
- La kato saltis sur la tablon. – ਬਿੱਲੀ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਕੂਦੀ।
- ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ: La kato saltis sur la tablo. – ਬਿੱਲੀ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕੁੱਦ ਰਹੀ ਸੀ/ਕੂਦੀ।
💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: ਬਿਨਾ -n = ਕਿੱਥੇ?; -n ਨਾਲ = ਕਿੱਥੇ ਨੂੰ/ਕਿਧਰ? en la domo = ਘਰ ਵਿੱਚ, en la domon = ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ।
ਸਰਵਨਾਮ oni
ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਰਵਨਾਮ oni ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੋਕ", "ਕੋਈ", ਜਾਂ ਆਮ "ਤੂੰ/ਤੁਸੀਂ":
- Oni manĝas. – ਲੋਕ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
- Oni sidas. – ਲੋਕ ਬੈਠੇ ਹਨ।
ਨਿਜਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ si
si (ਕਰਮ ਰੂਪ sin) ਉਸੇ ਉਪਵਾਕ ਦੇ ਕਰਤਾ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ — ਆਪਣੇ ਆਪ/ਆਪਣਾ:
- Li lavas sin. – ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋਂਦਾ ਹੈ।
- Ŝi rigardas sin. – ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
- Ili kantas al si. – ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
si ਸਿਰਫ਼ ਤੀਜੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਕਰਤਾ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ:
- Mi rigardas min. – ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ/ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ।
- Ili rigardas sin. – ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
⚠️ ਧਿਆਨ: ਪੰਜਾਬੀ "ਆਪਣਾ" ਬਹੁਤ ਲਚਕਦਾਰ ਹੈ। ਐਸਪੇਰਾਂਤੋ ਵਿੱਚ si/sin ਤਦੋਂ ਹੀ ਲਗਾਓ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸੇ ਉਪਵਾਕ ਦੇ ਕਰਤਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਅਗੇਤਰ re-
ਇਹ "ਫਿਰ ਤੋਂ" ਜਾਂ "ਵਾਪਸ" ਦਾ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:
- revidi – ਫਿਰ ਦੇਖਣਾ
- redoni – ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ
- remeti – ਵਾਪਸ ਰੱਖਣਾ