अंक
अंक परिशिष्टात दिले आहेत. मोठे अंक मूलभूत अंक जोडून बनतात:
- 1 238 – mil du-cent tri-dek ok
- 153 837 – cent kvin-dek tri mil ok-cent tri-dek sep
- बेरीज: 8 + 3 = 11 – ok plus tri estas dek-unu
- वजाबाकी: 15 - 6 = 9 – dek-kvin minus ses estas naŭ
दिशा/गतीची कर्म-विभक्ती
एस्पेरान्तोमध्ये शब्दयोगी अव्ययांनंतर सहसा सामान्य रूप येते:
- post mi – माझ्यानंतर
- sen ŝi – तिच्याशिवाय
- en domo – घरात
पण स्थान दाखवणाऱ्या शब्दयोगी अव्ययासोबत -n लावून गतीची दिशा दाखवता येते:
- Mi iras en la domon. – मी घराच्या आत जात आहे.
- तुलना करा: Ili manĝas en la domo. – ते घरात खात आहेत.
- La kato saltis sur la tablon. – मांजर टेबलावर उडी मारून गेले.
- तुलना करा: La kato saltis sur la tablo. – मांजर टेबलावर उड्या मारत होते/उडी मारली.
💡 लक्षात ठेवण्याची युक्ती: -n शिवाय = कुठे?; -n सह = कुठेच्या दिशेने? en la domo = घरात, en la domon = घराच्या आत दिशेने.
सर्वनाम oni
अनिश्चित सर्वनाम oni म्हणजे "लोक", "कोणी", किंवा सामान्य "माणूस/आपण":
- Oni manĝas. – लोक खात आहेत.
- Oni sidas. – लोक बसले आहेत.
निजवाचक सर्वनाम si
si (कर्मरूप sin) त्याच उपवाक्याच्या कर्त्याकडे परत निर्देश करते — स्वतःकडे:
- Li lavas sin. – तो स्वतःला धुतो.
- Ŝi rigardas sin. – ती स्वतःकडे पाहते.
- Ili kantas al si. – ते स्वतःसाठी गात आहेत.
si फक्त तिसऱ्या पुरुषाच्या कर्त्यासाठी येते आणि ते स्वतः वाक्याचा कर्ता होत नाही:
- Mi rigardas min. – मी स्वतःकडे पाहतो/पाहते.
- Ili rigardas sin. – ते स्वतःकडे पाहतात.
⚠️ सावधान: मराठीतील "आपला/स्वतःचा" खूप लवचिक आहे. एस्पेरान्तोमध्ये si/sin तेव्हाच वापरा जेव्हा ते त्याच उपवाक्याच्या कर्त्याकडे परत जाते.
उपसर्ग re-
हा "पुन्हा" किंवा "परत" असा अर्थ देतो:
- revidi – पुन्हा पाहणे
- redoni – परत देणे
- remeti – परत ठेवणे