Лікі

Лікі ў эсперанта камбінуюцца рэгулярна.

• dek – дзесяць
• dek unu – адзінаццаць
• dudek – дваццаць
• okdek ses – восемдзесят шэсць
• dumil tri – дзве тысячы тры

У складаных прыметніках лік можа стаяць перад коранем:

• dektaga – дзесяцідзённы
• trilingva – трохмоўны

Вінавальны склон кірунку

Пасля прыназоўніка звычайна няма -n.

• en la ĉambro – у пакоі
• sur la tablo – на стале

Калі трэба паказаць рух у нейкае месца, дадаецца -n.

• Mi iras en la ĉambron. – Я іду ў пакой.
• La libro falis sur la tablon. – Кніга ўпала на стол.

⚠️ Увага: en la ĉambro – месца, а en la ĉambron – кірунак руху.

Займеннік oni

Oni абазначае неакрэсленую асобу або людзей увогуле. Па-беларуску часта перакладаецца без дзейніка або словам «людзі».

• Oni manĝas. – Ядуць.
• Oni diras. – Кажуць.

Зваротны займеннік si

Si адносіцца да дзейніка сказа ў трэцяй асобе. Вінавальная форма – sin.

• Li lavas sin. – Ён мыецца.
• Ŝi rigardas sin. – Яна глядзіць на сябе.
• Ili helpas sin. – Яны дапамагаюць сабе.

⚠️ Увага: si не ўжываецца з mi, vi або ni. Кажам Mi vidas min, не mi vidas sin.

Пытанні пра час, працягласць і кірунак

• kiam – калі
• kiom longe – як доўга
• kie – дзе
• kien – куды

Прыклады:

• Kiam vi venos? – Калі ты прыйдзеш?
• Kiom longe vi lernas? – Як доўга ты вучышся?
• Kien vi iras? – Куды ты ідзеш?

Даданыя сказы з kiam і se

Kiam можа ўводзіць часавы даданы сказ.

• Mi legas, kiam estas silente. – Я чытаю, калі ціха.

Se ўводзіць умову.

• Se pluvas, mi restas hejme. – Калі ідзе дождж, я застаюся дома.

Прэфікс re-

re- паказвае паўтор або рух назад.

• reiri – вярнуцца
• revidi – убачыць зноў
• reveni – прыйсці назад

En і el у складаных дзеясловах

En паказвае рух унутр, el – рух вонкі або паходжанне.

• en + fali → enfali – упасці ўнутр
• en + meti → enmeti – укласці
• el + preni → elpreni – выняць
• el + labori → ellabori – распрацаваць