Форма -u пасля ke

Калі ў даданым сказе ёсць жаданне, просьба, загад або мэта, дзеяслоў часта мае -u.

• Mi deziras, ke vi venu. – Я хачу, каб ты прыйшоў.
• Ŝi petas, ke mi helpu. – Яна просіць, каб я дапамог.
• Ni volas, ke ili lernu. – Мы хочам, каб яны вучыліся.

Па-беларуску тут часта ёсць «каб».

Прыназоўнік je

Je – агульны прыназоўнік, калі іншы прыназоўнік не падыходзіць. Яго часта ўжываюць з часам.

• je la kvina horo – а пятай гадзіне
• Je kioma horo vi venos? – А якой гадзіне ты прыйдзеш?

💡 Падказка: у перакладзе je залежыць ад кантэксту. Для прамога глосу можна думаць «пры/а».

Дзеяслоў farti

Farti апісвае стан чалавека. Найчасцей сустракаецца ў пытанні:

• Kiel vi fartas? – Як ты маешся? Як справы?

Суфікс -et

-et паказвае маласць або змякчэнне.

• libreto – кніжачка
• lampeto – маленькая лямпа
• iomete – крышку, трошкі

Суфікс -eg

-eg паказвае вялікасць або ўзмацненне.

• varmega – вельмі гарачы
• bonege – выдатна
• librego – вялікая кніга

Суфікс -iĝ

-iĝ паказвае, што дзейнік сам становіцца нейкім або пераходзіць у новы стан.

• nomiĝi – называцца
• ruĝiĝi – пачырванець
• trankviliĝi – супакоіцца

⚠️ Увага: -iĝ не значыць «рабіць нешта такім». Гэта будзе -ig, пра які будзе далей.

Адносныя сказы з kiu

Kiu або kiun можа звязваць даданы сказ з папярэднім назоўнікам.

• la amiko, kiu venis – сябар, які прыйшоў
• la libro, kiun mi sendis – кніга, якую я даслаў

Форма kiun атрымлівае -n, калі яна з’яўляецца аб’ектам у даданым сказе.

Словы з foj

Корань foj паказвае выпадак або раз.

• unufoje – адзін раз
• dufoje – двойчы
• multfoje – шмат разоў

Складаныя словы для штодзённых дзеянняў

У практыкаваннях часта трэба распазнаваць ужо знаёмыя часткі.

• mateno + manĝi → matenmanĝi – снедаць
• letero + portisto → leterportisto – паштальён
• hejmo + lando → hejmlando – радзіма