<span dir="ltr">-u</span> در جمله‌واره‌های اسمی

پایانه‌ی امری <span dir="ltr">-u</span> نه تنها در فرمان مستقیم و مانند آن، بلکه در گفتار غیر مستقیم در جمله‌واره‌های ساخته‌شده با ke بعد از افعال دستوری، درخواستی، نصیحتی و آرزویی نیز استفاده می‌شود. (این افعال معمولا مضارع التزامی ترجمه می‌شوند.)

• <span dir="ltr">Mi deziras, <b>ke</b> vi lern<b>u</b>.</span> – آرزو دارم که تو یاد بگیری. آرزو دارم که شما یاد بگیرید.
• <span dir="ltr">La patro insistas, <b>ke</b> mi ir<b>u</b>.</span> – پدر اصرار می‌کند که من بروم.

عددهای ترتیبی

این اعداد برای بیان رتبه به کار می‌روند. در اسپرانتو این اعداد را می‌توان با افزودن پایانه‌ی <span dir="ltr">-a</span> به اعداد اصلی ساخت:

• unu__a__ – اول
• tri__a__ – سوم
• dek-du__a__ – دوازدهم
• cent-dudek-sep__a__ – صدوبیست‌وهفتمین
• kiom__a__ – چندم، چندمین

این عددها را به این شکل نیز نمایش می‌دهند:

• 5__a__ – پنجم (۵اُم یا ۵اُمین)

حرف اضافه‌ی je

جالب است بدانید که je معنی دقیقی ندارد. در واقع این حرف هنگامی به کار می‌رود که هیچ حرف اضافه‌ی دیگری نتواند معنی دقیق را برساند. از جمله کاربردهای آن بیان زمان است.

• <span dir="ltr"><b>Je</b> kioma horo vi venos?</span> – در چه ساعتی خواهی آمد؟
• <span dir="ltr"><b>Je</b> la kvina horo.</span> – در ساعت پنج.

فعل Farti

این فعل که به معنی «سلامت بودن» یا «حال داشتن» است، بیش‌تر در اصطلاح زیر به کار می‌رود:

• <span dir="ltr">Kiel vi <b>fartas</b>?</span> – حال شما چطور است؟
• <span dir="ltr">Mi <b>fartas</b> bone.</span> – حالم خوب است.

پسوند <span dir="ltr">-et</span>

برای کوچک‌نمایی استفاده می‌شود:

• libr__et__o – کتابچه
• bel__et__a – تا حدی زیبا
• varm__et__a – ولرم

پسوند <span dir="ltr">-eg</span>

برای بزرگ‌نمایی استفاده می‌شود:

• libr__eg__o – کتاب قطور
• varm__eg__a – داغ
• bel__eg__a – بسیار زیبا
• bon__eg__a – عالی

پسوند <span dir="ltr">-iĝ</span>

به معنی «شدن» است:

• riĉ__iĝ__i – ثروتمند شدن
• trankvil__iĝ__i – آرام شدن
• resan__iĝ__i – بهبود یافتن، دوباره سالم شدن
• geedz__iĝ__i – ازدواج کردن، همسر شدن