Ergash gaplarda -u

Buyruq qoʻshimchasi -u faqat bevosita buyruqlarda emas, balki buyurish, soʻrash, maslahat berish yoki xohlash feʼllaridan keyingi ke bilan boshlangan ergash gaplarda ham ishlatiladi.

• Mi deziras, ke vi lernu. – Men sizning oʻrganishingizni xohlayman.
• La patro insistas, ke mi iru. – Otam mening borishimni talab qiladi.

💡 Eslab qoling: bosh gapdagi xohish yoki buyruq ke ergash gapidagi feʼlni -u shakliga tortadi, -as shakliga emas.

je predlogi

je – “zaxira” predlog: oʻzining aniq maʼnosi yoʻq va boshqa predlog toʻgʻri kelmaganda ishlatiladi. Vaqtni aytishda “soat ...da” maʼnosi uchun odatiy soʻz ham shu:

• Je kioma horo vi venos? – Siz soat nechada kelasiz?
• Je la kvina horo. – Soat beshda.

💡 Maslahat: qaysi predlog mos kelishini bilmasangiz, je koʻpincha xavfsiz tanlovdir.

farti feʼli

Asosan salomlashuvda ishlatiladi:

• Kiel vi fartas? – Ahvolingiz qanday?

-et suffiksi

Kichraytirish yoki yengil darajani bildiradi:

• libreto – kichik kitobcha
• beleta – yoqimtoy, anchagina chiroyli
• varmeta – iliqroq

-eg suffiksi

Kattalashtirish yoki kuchli darajani bildiradi:

• librego – katta kitob
• varmega – juda issiq
• belega – juda chiroyli
• bonega – aʼlo

💡 Eslab qoling: juft qilib oʻrganing: -et kichraytiradi (libreto = kitobcha), -eg kattalashtiradi (librego = katta kitob).

-iĝ suffiksi

“boʻlib qolmoq”, “holatga oʻtmoq” maʼnosini beradi:

• riĉiĝi – boyib ketmoq
• trankviliĝi – tinchlanmoq
• resaniĝi – sogʻaymoq
• geedziĝi – turmush qurmoq

💡 Eslab qoling: -iĝ = subyektning oʻzi oʻzgaradi. Uning jufti -ig (“biror narsani oʻzgartirmoq”) 8-darsda keladi.