Tabelvortoj jadvali

45 ta qisqa va muntazam soʻzlar oilasi (kim, nima, qayer, qachon, bu, oʻsha, hamma narsa, hech narsa va boshqalar) oddiy jadval asosida quriladi. Toʻliq jadvalni ilovada oʻrganing: tabelvortoj. Har bir soʻzning maʼnosi birinchi qismi va ikkinchi qismidan mantiqan kelib chiqadi. Ayniqsa quyidagilarni yodlang:

• ĉio – hamma narsa
• ĉiu – har bir, hamma
• ĉiuj – hammasi
• ĉiam – doimo
• iom – biroz

Baʼzi tabelvortoj -j (koʻplik) va -n (tushum) qoʻshimchalarini oladi:

• -j -u va -a bilan tugaganlarga qoʻshiladi
• -n -o, -u, -a va -e bilan tugaganlarga qoʻshiladi

Kio

• kio – nima
• kion – nimani

Misol:

• Kion vi manĝas? Kukon mi manĝas. – Siz nima yeyapsiz? Men tort yeyapman.

Kiu

• kiu – kim, qaysi
• kiun – kimni, qaysini
• kiuj – kimlar, qaysilar
• kiujn – kimlarni, qaysilarni

Kia

• Kia estas la vetero? – Ob-havo qanday?
• Kian aŭton vi havas? – Sizda qanday mashina bor?
• Kiaj estas ŝiaj leteroj? – Uning xatlari qanday?
• Kiajn fotojn vi faris? – Qanday suratlar oldingiz?

Kie

• kie – qayerda
• kien – qayerga

Misollar:

• Kie mi estas? – Men qayerdaman?
• Kien vi iras? – Siz qayerga ketyapsiz?

Predloglar bilan

• al kiu – kimga
• kun kiu – kim bilan
• al tiu – oʻshanga
• inter tiuj – oʻshalar orasida

Qiyos darajalari

Qiyos uchun pli (“koʻproq”) va orttirma daraja uchun plej (“eng”) ishlatiladi. “Good, better, best” kabi nomuntazam shakllar yoʻq:

• pli bona – yaxshiroq
• pli granda – kattaroq
• plej bona – eng yaxshi
• plej granda – eng katta

“...dan koʻra” maʼnosi ol bilan, “hammasidan” maʼnosi esa orttirma darajada el bilan beriladi:

• pli bona ol vi – sizdan yaxshiroq
• la plej bona el ĉiuj – hammasidan eng yaxshi

pli va plej ravishlar bilan ham ishlaydi:

• pli rapide – tezroq
• plej rapide – eng tez

Dum

dum predlog (“davomida”) ham, bogʻlovchi (“paytida”) ham boʻla oladi:

• Li sidas dum la manĝo. – U ovqat davomida oʻtiradi.
• Ŝi skribas dum li legas. – U yozadi, u esa oʻqiyotgan paytda.

Ĉi

ĉi yuklamasi ti- bilan boshlanadigan tabelvortolarga yaqinlik maʼnosini beradi:

• tiu – oʻsha / tiu ĉi yoki ĉi tiu – bu
• tie – u yerda / tie ĉi yoki ĉi tie – shu yerda

💡 Eslab qoling: ĉi narsani gapiruvchiga yaqinlashtiradi: ĉi tie = shu yerda.

-ind suffiksi

“-ishga arziydigan” yoki “loyiq” maʼnosini beradi:

• aŭskultinda – tinglashga arziydigan
• leginda – oʻqishga arziydigan
• bedaŭrinde – afsuski
• nedankinde – dankonga odobli javob (“arzimaydi”)