nimi li toki e ijo
o lukin e lipu "nimi li toki e ijo", o lukin e kon ona: sina ken sona e kon pi nimi 45 ona kepeken kon pi open nimi kepeken kon pi pini nimi. o sona pona:
- ĉio – ijo ale
- ĉiu – jan ale
- ĉiuj – jan ale (mute)
- ĉiam – tenpo ale
- iom – mute (lili anu suli)
pini nimi li -u anu -a la pini -j li ken. pini li -o anu -a anu -o anu -e la pini -n li ken.
Kio
- Kio – (ijo) seme
- kion – (e) seme
sama ni:
- Kion vi manĝas? Kukon mi manĝas.
Kiu
- Kiu – jan seme
- kiun – e jan seme
- kiuj – jan seme mute
- kiujn – e jan seme mute
Kia
- Kia estas la vetero? – kon li sama seme?
- Kian aŭton vi havas? – sina jo e ilo tawa pi nasin seme?
- Kiaj estas ŝiaj leteroj? – lipu ona li sama seme?
- Kiajn fotojn vi faris? – sina lon e sitelen pi nasin seme?
Kie
- Kie – lon ma seme
- Kien – tawa ma seme
sama ni:
- Kie mi estas? – mi lon ma seme?
- Kien vi iras? – sina tawa ma seme?
kepeken nimi poki
- Al kiu – tawa jan seme
- kun kiu – lon poka pi jan seme
- al tiu – tawa ona ni
- inter tiuj – lon insa pi ona mute ni
o toki e ante ijo
nimi pli li wawa e kule:
- pli bona – pona a (tenpo pini la pona lili)
- pli granda – suli a (tenpo pini la suli lili)
nimi plej li wawa nanpa wan e kule:
- plej bona – pona nanpa wan
- plej granda – suli nanpa wan
nimi ol li toki e ante pi ijo tu.
- Li estas pli bona ol vi – ona li pona suli. sina pona lili
nimi plej la nimi ol li kama nimi el.
- Li estas la plej bona el ĉiuj – jan ale la ona li pona nanpa wan.
sama la nimi pli en nimi plej li ken lon nimi pi kule pali.
- pli rapide – tawa wawa a
- plej rapide – tawa wawa nanpa wan
Dum
nimi dum li toki e ni: ijo li lon la ijo ante li lon kin. ona li ken nimi la pi toki pona.
- Li sidas dum la manĝo. – tenpo moku la ona li awen
- Ŝi skribas dum li legas. – ona li sitelen la ona li lukin e lipu
Ĉi
nimi ti- la, nimi ĉi li toki e ni: ijo li lon poka li lon ma ante ala.
- tiu – ni (mi en ni li lon ma sama ala) / tiu ĉi or ĉi tiu – ni (li lon poka mi)
- tie – ma ni (mi lon ma ni ala) / tie ĉi or ĉi tie – ma ni (mi lon ma ni)
pini -ind
pini -ind li toki e ni: pali ni li suli li pana e pona tawa ijo.
- aŭskultinda – suli tawa kute
- leginda – suli tawa lukin
- bedaŭrinde – suli tawa pilin ike (ike la...)
- nedankinde – suli ala tawa 'pona tawa sina' (jan li toki e 'pona tawa sina' la sina toki e ni)