तालिका-शब्दहरू

४५ वटा छोटा नियमित शब्दहरूको परिवार (को, के, कहाँ, कहिले, यो, त्यो, सबै, केही होइन...) एउटा सरल तालिकामा बनाइएको छ। पूरा तालिका परिशिष्टमा हेर्नुहोस्: तालिका-शब्दहरू। प्रत्येक शब्दको अर्थ पहिलो भाग र दोस्रो भाग जोडेर बुझिन्छ। यी विशेष गरी सम्झनुहोस्:

• ĉio – सबै कुरा
• ĉiu – प्रत्येक / सबै व्यक्ति
• ĉiuj – सबै
• ĉiam – सधैं
• iom – अलिकति

केही तालिका-शब्दहरूले -j (बहुवचन) र -n (कर्मकारक) लिन सक्छन्:

• -j -u र -a मा अन्त्य हुनेहरूमा लाग्छ
• -n -o, -u, -a र -e मा अन्त्य हुनेहरूमा लाग्छ

Kio

• kio – के
• kion – के (कर्मको रूपमा)

उदाहरण:

• Kion vi manĝas? Kukon mi manĝas. – तिमी/तपाईं के खाँदै छौ/हुनुहुन्छ? म केक खाँदै छु।

Kiu

• kiu – को / कुन
• kiun – कसलाई / कुनलाई
• kiuj – को-को / कुन-कुन
• kiujn – को-कोलाई / कुन-कुनलाई

Kia

• Kia estas la vetero? – मौसम कस्तो छ?
• Kian aŭton vi havas? – तिमीसँग/तपाईंसँग कस्तो कार छ?
• Kiaj estas ŝiaj leteroj? – उनका पत्रहरू कस्ता छन्?
• Kiajn fotojn vi faris? – तिमीले/तपाईंले कस्ता फोटो खिच्यौ/खिच्नुभयो?

Kie

• kie – कहाँ
• kien – कहाँतिर

उदाहरण:

• Kie mi estas? – म कहाँ छु?
• Kien vi iras? – तिमी/तपाईं कहाँ जाँदै छौ/हुनुहुन्छ?

सम्बन्धसूचक शब्दसँग

• al kiu – कसलाई
• kun kiu – कोसँग
• al tiu – त्यसलाई
• inter tiuj – तीमध्ये / तीबीच

💡 सम्झने तरिका: प्रत्येक शब्द छुट्टाछुट्टै नघोक्नुहोस्। भागहरू सम्झनुहोस्: ki- प्रश्न, ti- संकेत, ĉi- सबै, neni- निषेध।

तुलना

तुलनाका लागि pli ("अझ/बढी") र सर्वोच्चका लागि plej ("सबैभन्दा") प्रयोग हुन्छ। अनियमित रूप छैन:

• pli bona – अझ राम्रो
• pli granda – अझ ठूलो
• plej bona – सबैभन्दा राम्रो
• plej granda – सबैभन्दा ठूलो

"भन्दा" = ol; सर्वोच्चसँग "मध्ये" = el:

• pli bona ol vi – तिमी/तपाईंभन्दा राम्रो
• la plej bona el ĉiuj – सबैमध्ये राम्रो

pli र plej क्रियाविशेषणसँग पनि चल्छन्:

• pli rapide – अझ छिटो
• plej rapide – सबैभन्दा छिटो

Dum

dum सम्बन्धसूचक शब्द ("को समयमा") र संयोजक ("जब/हुँदा") दुवै हो:

• Li sidas dum la manĝo. – ऊ खानाको समयमा बस्छ।
• Ŝi skribas dum li legas. – ऊ पढ्दा उनी लेख्छिन्।

Ĉi

कण ĉi ti- तालिका-शब्दसँग नजिकपन देखाउन प्रयोग हुन्छ:

• tiu – त्यो / tiu ĉi वा ĉi tiu – यो
• tie – त्यहाँ / tie ĉi वा ĉi tie – यहाँ

💡 सम्झने तरिका: ĉi ले कुरा नजिक ल्याउँछ: ĉi tie = यहाँ।

प्रत्यय -ind

"योग्य" वा "लायक" अर्थ दिन्छ:

• aŭskultinda – सुन्न लायक
• leginda – पढ्न लायक
• bedaŭrinde – दुःखको कुरा
• nedankinde – dankon को विनम्र जवाफ