Tabelo de Tabelvortoj

May pamilya ng 45 maiikling regular na salita sa Esperanto para sa "ano, sino, saan, kailan, ito, iyon, lahat, wala" at iba pa. Tingnan ang buong talaan sa apendise: tabelo ng tabelvortoj. Mapapansin mong lohikal ang pagkakabuo: unang bahagi + ikalawang bahagi = kahulugan.

Tandaan lalo na ang mga ito:

• ĉio - lahat ng bagay
• ĉiu - bawat isa, lahat
• ĉiuj - lahat (maramihan)
• ĉiam - palagi
• iom - kaunti

Maaaring tumanggap ng hulaping -j at -n ang ilang tabelvorto:

• -j sa mga nagtatapos sa -u at -a
• -n sa mga nagtatapos sa -o, -u, -a at -e

Kio

• kio - ano
• kion - ano bilang layon

Halimbawa:

• Kion vi manĝas? Kukon mi manĝas. - Ano ang kinakain mo? Keyk ang kinakain ko.

Kiu

• kiu - sino, alin
• kiun - sino/alin bilang layon
• kiuj - sino-sino, alin-alin
• kiujn - sino-sino/alin-alin bilang layon

Kia

• Kia estas la vetero? - Ano ang lagay ng panahon?
• Kian aŭton vi havas? - Anong uri ng kotse ang mayroon ka?
• Kiaj estas ŝiaj leteroj? - Ano ang dating ng mga liham niya?
• Kiajn fotojn vi faris? - Anong uri ng mga litrato ang ginawa mo?

Kie

• kie - saan (lugar)
• kien - papunta saan

Halimbawa:

• Kie mi estas? - Nasaan ako?
• Kien vi iras? - Saan ka pupunta?

May Pang-ukol

• al kiu - papunta/para kanino
• kun kiu - kasama sino
• al tiu - papunta/para sa taong iyon
• inter tiuj - sa pagitan ng mga iyon

Antas ng Paghahambing

Ginagamit ang pli para sa "mas" at plej para sa "pinaka". Walang iregular na anyo:

• pli bona - mas mabuti
• pli granda - mas malaki
• plej bona - pinakamabuti
• plej granda - pinakamalaki

Ang "kaysa" ay ol; sa superlatibo, ang "sa lahat/mula sa" ay el:

• pli bona ol vi - mas mabuti kaysa sa iyo
• la plej bona el ĉiuj - ang pinakamabuti sa lahat

Gumagana rin ang pli at plej sa pang-abay:

• pli rapide - mas mabilis
• plej rapide - pinakamabilis

Dum

Ang dum ay pang-ukol ("habang/panahon ng") at pangatnig ("habang"):

• Li sidas dum la manĝo. - Nakaupo siya habang kumakain.
• Ŝi skribas dum li legas. - Nagsusulat siya habang nagbabasa siya.

Ĉi

Ginagamit ang ĉi kasama ng mga ti- tabelvorto upang ipakita ang kalapitan:

• tiu - iyon / tiu ĉi o ĉi tiu - ito
• tie - doon / tie ĉi o ĉi tie - dito

💡 Tandaan: inilalapit ng ĉi ang bagay: ĉi tie = dito.

Ang Hulaping -ind

Nangangahulugan ito ng "karapat-dapat" o "sulit na":

• aŭskultinda - sulit pakinggan
• leginda - sulit basahin
• bedaŭrinde - sa kasamaang-palad
• nedankinde - walang anuman, bilang tugon sa dankon