Mga Numero

Nasa apendise ang mga numero. Binubuo ang mas mataas na bilang sa pamamagitan ng pagsasama-sama ng mga batayang numero:

• 1 238 - mil du-cent tri-dek ok
• 153 837 - cent kvin-dek tri mil ok-cent tri-dek sep
• Pagdaragdag: 8 + 3 = 11 - ok plus tri estas dek-unu
• Pagbabawas: 15 - 6 = 9 - dek-kvin minus ses estas naŭ

Akusatibo ng Paggalaw Papunta

Karaniwang nominativo ang sumusunod sa pang-ukol:

• post mi - pagkatapos ko
• sen ŝi - wala siya
• en domo - sa loob ng bahay

Ngunit kapag pang-ukol ng lugar at may paggalaw papunta roon, maaaring idagdag ang akusatibong -n:

• Mi iras en la domon. - Pumapasok ako sa bahay.
  • Ihambing: Ili manĝas en la domo. - Kumakain sila sa loob ng bahay.
• La kato saltis sur la tablon. - Tumalon ang pusa papunta sa ibabaw ng mesa.
  • Ihambing: La kato saltis sur la tablo. - Tumalon-talon ang pusa sa ibabaw ng mesa.

💡 Tandaan: walang -n = saan naroon; may -n = papunta saan. en la domo = nasa bahay, en la domon = papasok sa bahay.

Ang Panghalip na oni

Ang oni ay di-tiyak na panghalip: "ang mga tao sa pangkalahatan", "sila", o "ikaw" sa pangkalahatang diwa:

• Oni manĝas. - Kumakain ang mga tao.
• Oni sidas. - Nakaupo ang mga tao.

💡 Tandaan: gamitin ang oni kapag hindi mahalaga kung sino ang gumagawa.

Ang Pabalik na Panghalip na si

Ang si (akusatibo: sin) ay tumutukoy pabalik sa simuno ng sugnay: sarili niya, sarili nila, sarili ng isa:

• Li lavas sin. - Hinuhugasan niya ang sarili niya.
• Ŝi rigardas sin. - Tinitingnan niya ang sarili niya.
• Ili kantas al si. - Kumakanta sila sa sarili nila.

Ginagamit ang si lamang para sa ikatlong panauhan at hindi ito mismo ang simuno ng pangungusap. Ihambing:

• Mi rigardas min. - Tinitingnan ko ang sarili ko.
• Ili rigardas sin. - Tinitingnan nila ang sarili nila.

Ang Unlaping re-

Maaaring mangahulugan ang re- ng "muli" o "pabalik":

• revidi - makitang muli
• redoni - ibalik
• remeti - ilagay pabalik