Zenbakiak
Zenbakiak eranskinean daude. Zenbaki handiagoak oinarrizko zenbakiak elkartuz sortzen dira:
- 1 238 – mil du-cent tri-dek ok
- 153 837 – cent kvin-dek tri mil ok-cent tri-dek sep
- Batuketa: 8 + 3 = 11 – ok plus tri estas dek-unu
- Kenketa: 15 - 6 = 9 – dek-kvin minus ses estas naŭ
Norabide-akusatiboa
Esperantoko preposizioen ondoren normalean nominativoa dator:
- post mi – nire ondoren
- sen ŝi – hura gabe
- en domo – etxe batean
Baina leku-preposizio batek akusatiboko -n har dezake mugimendua norabait doala erakusteko:
- Mi iras en la domon. – Etxera sartzen ari naiz.
- (Konparatu: Ili manĝas en la domo. – Etxean jaten ari dira.)
- La kato saltis sur la tablon. – Katua mahai gainera salto egin zuen.
- (Konparatu: La kato saltis sur la tablo. – Katua mahai gainean saltoka ibili zen.)
💡 Oroigarria: -n amaierak “non?” eta “nora?” bereizten ditu. en la domo = etxean; en la domon = etxera, barrura.
Oni izenordaina
oni izenordain mugagabea da: “jendeak”, “batek”, edo “orokorrean zu” esan nahi du.
- Oni manĝas. – Jendea jaten ari da.
- Oni sidas. – Jendea eserita dago.
💡 Oroigarria: euskaraz askotan inpertsonala erabiliko genuke: “jaten da”, “esaten da”. Esperanton horretarako oni dago.
Si izenordain bihurkaria
si (akusatiboan sin) perpaus bereko subjektura itzultzen da: bere burua, beren burua, norberaren burua.
- Li lavas sin. – Bere burua garbitzen du.
- Ŝi rigardas sin. – Bere buruari begiratzen dio.
- Ili kantas al si. – Beren buruari kantatzen diote.
si hirugarren pertsonako subjektuarekin bakarrik erabiltzen da, eta ez da inoiz esaldiaren subjektua. Konparatu:
- Mi rigardas min. – Neure buruari begiratzen diot.
- Ili rigardas sin. – Beren buruari begiratzen diote.
re- aurrizkia
“Berriro” edo “atzera” esan dezake:
- revidi – berriro ikusi
- redoni – itzuli, berriro eman
- remeti – berriro jarri, bere tokian jarri