Nombroj

Nombroj Esperanto na-ewu n'ụzọ kwụ ọtọ.

• unu, du, tri, kvar, kvin
• dek – iri
• dudek – iri abụọ
• cent – narị
• mil – puku

A na-ejikọta ha n'ụzọ dị mfe:

• okdek ses – 86
• dumil tri – 2003

Nombro nwekwara ike bụrụ akụkụ nke okwu:

• dektaga – nke ụbọchị iri
• trilingva – nke asụsụ atọ

Direkta akuzativo

Mgbe prepozicio na-egosi ebe, -n nwere ike igosi ntụziaka gaa ebe ahụ.

• en la ĉambro – n'ime ụlọ
• en la ĉambron – banye n'ime ụlọ

⚠️ Kpachara anya: enweghị -n = ebe mmadụ nọ. nwere -n = mmegharị gaa ebe ahụ.

Oni

Oni na-egosi onye a na-akọwaghị, ma ọ bụ mmadụ n'ozuzu.

• Oni diras. – A na-ekwu.
• Oni povas lerni. – Mmadụ nwere ike ịmụ.

Refleksiva pronomo si

Si na-alaghachi na isiokwu nke ahịrịokwu, ya bụ onye ma ọ bụ ihe na-eme omume. Mgbe ọ bụ ihe e metụtara n'omume ahụ, ụdị ya bụ sin.

• Li lavas sin. – Ọ na-asa onwe ya.
• Ili rigardas sin. – Ha na-ele onwe ha.

⚠️ Kpachara anya: lia pụtara “nke ya” maka nwoke ọzọ ma ọ bụ onye ahụ dabere na ọnọdụ; sia na-egosi nke isiokwu n'onwe ya.

Ajụjụ oge na ntụziaka

• kiam – mgbe ole

• kiom longe – ogologo oge ole

• kie – ebe

• kien – gaa ebe nào

• Kiam vi venos? – Mgbe ole ka ị ga-abịa?

• Kien vi iros? – Ebee ka ị ga-aga?

Subfrazoj per kiam kaj se

Kiam nwere ike ibido subfrazo oge. Se na-egosi ọnọdụ.

• Kiam estas malvarme, mi restas hejme. – Mgbe oyi dị, ana m anọ n'ụlọ.
• Se vi venos, mi ĝojos. – Ọ bụrụ na ị bịa, obi ga-adị m ụtọ.

Prefikso re-

re- pụtara ọzọ ma ọ bụ laghachi.

• iri → reiri – ịlaghachi
• vidi → revidi – ịhụ ọzọ
• veni → reveni – ịbịaghachi

En kaj el en kunmetaĵoj

En na-egosi ịbanye n'ime. El na-egosi ịpụ n'ime.

• enmeti – itinye n'ime
• enfali – ịda n'ime
• elpreni – iwepụta
• ellabori – rụọpụta / mepụta nke ọma