Tabelvortoj
Esperanto nwere usoro okwu tebụl. Mmalite na-egosi ụdị ajụjụ ma ọ bụ echiche; ngwụcha na-egosi ụdị ihe.
Mmalite ndị bụ isi:
- ki- – ajụjụ
- ti- – igosi ihe ahụ
- i- – ihe a na-akọwaghị
- ĉi- – ihe niile
- neni- – ihe ọ bụla adịghị
Ngwụcha ndị bụ isi:
- -o – ihe
- -u – onye ma ọ bụ otu ihe
- -a – àgwà ma ọ bụ ụdị
- -e – ebe
- -am – oge
- -al – ihe kpatara ya
- -el – ụzọ
- -om – oke / ọnụọgụ
- -es – nke onye
Lee tebụl zuru ezu na okwu tebụl.
Kio kaj kion
Kio na-ajụ maka ihe. Mgbe ọ bụ objekto, ọ na-enweta -n: kion.
- Kio estas tio? – Gịnị bụ nke ahụ?
- Kion vi vidas? – Gịnị ka ị na-ahụ?
Ụdị kiu
Kiu nwere ike ịjụ onye ma ọ bụ nke nào. Ọ na-enweta -j maka ọtụtụ na -n maka objekto.
- kiu – onye / nke nào
- kiun – onye / nke nào dịka objekto
- kiuj – ndị nào
- kiujn – ndị nào dịka objekto
Kia
Kia na-ajụ ụdị ma ọ bụ àgwà.
- Kia estas la vetero? – Kedu ụdị ihu igwe dị?
- Kiajn librojn vi ŝatas? – Ụdị akwụkwọ nào ka ị na-amasị?
Kie kaj kien
Kie bụ ebe. Kien bụ ntụziaka gaa ebe.
- Kie vi estas? – Ebee ka ị nọ?
- Kien vi iras? – Ebee ka ị na-aga?
Tabelvortoj ndị ọzọ
- kiam – mgbe ole
- kial – gịnị mere
- kiom – ole / oke ole
- kioma – nke ole na usoro
- iu – mmadụ ma ọ bụ ihe a na-akọwaghị
Tabelvortoj kun prepozicioj
Prepozicio nwere ike ịbịa n'ihu tabelvorto.
- al kiu – nye onye
- kun kiu – na onye
- pri kio – gbasara gịnị
Komparacio
Pli na-eme “karịa”. Plej na-eme “kachasị”.
- pli granda – ka ibu
- la plej granda – nke kacha ibu
Jiri ol maka “karịa” n'ịtụnyere ihe abụọ. Jiri el mgbe ị na-ahọrọ otu n'ime ìgwè.
Dum
Dum pụtara n'oge ihe ọzọ na-eme, ma ọ bụ ogologo oge.
- dum mi lernas – mgbe m na-amụ
Ĉi
Ĉi na-eme ka ti- bụrụ ihe dị nso.
- tiu – onye ahụ / nke ahụ
- ĉi tiu – onye a / nke a
- tie – ebe ahụ
- ĉi tie – ebe a
Sufikso -ind
-ind pụtara na ihe kwesịrị ime ma ọ bụ kwesịrị inwe.
- legi → leginda – kwesịrị ịgụ
- bedaŭri → bedaŭrinde – n'ụzọ kwesịrị ịkwa ụta / ọ dị mwute
Tempo-radikoj
Mgbọrọgwụ dị ka tag, jar, monat, temp, na cent na-arụpụta okwu oge.
- ĉiutaga – kwa ụbọchị
- ĉiujare – kwa afọ
- jarcento – narị afọ