सारणी-शब्द

४५ छोटे आणि नियमित शब्द एका सोप्या सारणीने बनतात: कोण, काय, कुठे, कधी, हा/तो, सर्व, काहीच नाही इत्यादी. संपूर्ण सारणी परिशिष्टात पाहा — सारणी-शब्द. प्रत्येक शब्दाचा अर्थ त्याच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या भागातून तयार होतो.

विशेषतः हे लक्षात ठेवा:

• ĉio – सगळे काही
• ĉiu – प्रत्येक, प्रत्येक जण
• ĉiuj – सर्व
• ĉiam – नेहमी
• iom – थोडे, काही प्रमाणात

काही सारणी-शब्द -j (अनेकवचन) आणि -n (कर्म) घेऊ शकतात:

• -j -u आणि -a ने संपणाऱ्या शब्दांत लागतो.
• -n -o, -u, -a आणि -e ने संपणाऱ्या शब्दांत लागू शकतो.

💡 लक्षात ठेवण्याची युक्ती: ki- विचारते, ti- दाखवते, i- अनिश्चित आहे, ĉi- सर्वत्र पसरवते आणि neni- नकार देते.

Kio

• kio – काय
• kion – काय (कर्म)

उदाहरण:

• Kion vi manĝas? Kukon mi manĝas. – तू/तुम्ही काय खात आहात? मी केक खात आहे.

Kiu

• kiu – कोण, कोणता
• kiun – कोणाला, कोणता (कर्म)
• kiuj – कोणते लोक, कोणते
• kiujn – कोणांना, कोणते (कर्म)

Kia

• Kia estas la vetero? – हवामान कसे आहे?
• Kian aŭton vi havas? – तुझ्याकडे/तुमच्याकडे कशी कार आहे?
• Kiaj estas ŝiaj leteroj? – तिची पत्रे कशी आहेत?
• Kiajn fotojn vi faris? – तू/तुम्ही कशा प्रकारची छायाचित्रे काढली?

Kie

• kie – कुठे
• kien – कुठे/कुठल्या दिशेने

उदाहरण:

• Kie mi estas? – मी कुठे आहे?
• Kien vi iras? – तू/तुम्ही कुठे जात आहात?

शब्दयोगी अव्ययांसह

• al kiu – कोणाला
• kun kiu – कोणासोबत
• al tiu – त्या व्यक्तीला/वस्तूला
• inter tiuj – त्या लोकांच्या/वस्तूंच्या मध्ये

तुलना

तुलनात्मक रूप pli (अधिक) आणि सर्वोच्च रूप plej (सर्वात अधिक) याने बनते. अनियमित रूपे पाठ करण्याची गरज नाही:

• pli bona – अधिक चांगला
• pli granda – अधिक मोठा
• plej bona – सर्वात चांगला
• plej granda – सर्वात मोठा

"पेक्षा" साठी ol येते; सर्वोच्च रूपात "मधून" साठी el:

• pli bona ol vi – तुझ्यापेक्षा/तुमच्यापेक्षा चांगला
• la plej bona el ĉiuj – सर्वांतला सर्वात चांगला

pli आणि plej क्रियाविशेषणांबरोबरही काम करतात:

• pli rapide – अधिक वेगाने
• plej rapide – सर्वात वेगाने

Dum

dum शब्दयोगी अव्यय ("दरम्यान") आणि उभयान्वयी अव्यय ("जेव्हा/तर") दोन्ही आहे:

• Li sidas dum la manĝo. – तो जेवणादरम्यान बसतो.
• Ŝi skribas dum li legas. – तो वाचत असताना ती लिहिते.

Ĉi

कण ĉi ti- सारणी-शब्दांबरोबर जवळीक दाखवतो:

• tiu – तो/ती/ते / tiu ĉi किंवा ĉi tiu – हा/ही/हे
• tie – तिथे / tie ĉi किंवा ĉi tie – इथे

⚠️ सावधान: ĉi आणि ĉu गोंधळू नका. ĉi जवळीक दाखवतो; ĉu प्रश्न बनवतो.

प्रत्यय -ind

याचा अर्थ "योग्य", "करण्यासारखा":

• aŭskultinda – ऐकण्याजोगा
• leginda – वाचण्याजोगा
• bedaŭrinde – दुर्दैवाने
• nedankinde – dankon ला नम्र उत्तर; शब्दशः "धन्यवाद करण्याजोगे नाही"