តារាងពាក្យ
សូមមើល តារាងពាក្យ។ ពាក្យទាំងនេះបង្កើតឡើងយ៉ាងមានប្រព័ន្ធ៖ ផ្នែកដើមបង្ហាញប្រភេទ (ki-, ti-, i-, ĉi-, neni-), ហើយផ្នែកចុងបង្ហាញមុខងារ (-o, -u, -e, -a...)។
ពាក្យដែលគួរចងចាំជាពិសេស៖
- ĉio – អ្វីៗទាំងអស់
- ĉiu – ម្នាក់ៗ / គ្រប់
- ĉiuj – ទាំងអស់
- ĉiam – ជានិច្ច
- iom – បន្តិច
ពាក្យខ្លះអាចទទួលបញ្ចប់ -j និង -n៖
- -j ភ្ជាប់បានជាមួយពាក្យដែលបញ្ចប់ដោយ -u និង -a
- -n ភ្ជាប់បានជាមួយពាក្យដែលបញ្ចប់ដោយ -o, -u, -a និង -e
Kio
- Kio – អ្វី
- Kion – អ្វី ជាកម្ម
ឧទាហរណ៍៖
- Kion vi manĝas? Kukon mi manĝas. – អ្នកញ៉ាំអ្វី? ខ្ញុំញ៉ាំនំ។
Kiu
- Kiu – អ្នកណា / មួយណា
- Kiun – អ្នកណា / មួយណា ជាកម្ម
- Kiuj – អ្នកណាខ្លះ / មួយណាខ្លះ
- Kiujn – អ្នកណាខ្លះ / មួយណាខ្លះ ជាកម្ម
Kia
- Kia estas la vetero? – អាកាសធាតុមានលក្ខណៈដូចម្តេច?
- Kian aŭton vi havas? – អ្នកមានរថយន្តប្រភេទណា?
- Kiaj estas ŝiaj leteroj? – សំបុត្ររបស់នាងមានលក្ខណៈដូចម្តេច?
- Kiajn fotojn vi faris? – អ្នកបានថតរូបប្រភេទណាខ្លះ?
Kie
- Kie – នៅទីណា
- Kien – ទៅទីណា
ឧទាហរណ៍៖
- Kie mi estas? – ខ្ញុំនៅទីណា?
- Kien vi iras? – អ្នកទៅទីណា?
ជាមួយធ្នាក់
- Al kiu – ទៅអ្នកណា
- kun kiu – ជាមួយអ្នកណា
- al tiu – ទៅម្នាក់នោះ
- inter tiuj – ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនោះ
កម្រិតប្រៀបធៀប
ការប្រៀបធៀបប្រើ pli (“ជាង”)៖
- pli bona – ល្អជាង
- pli granda – ធំជាង
កម្រិតខ្ពស់បំផុតប្រើ plej (“បំផុត”)៖
- plej bona – ល្អបំផុត
- plej granda – ធំបំផុត
“ជាង” បកប្រែជា ol៖
- pli bona ol vi – ល្អជាងអ្នក
ជាមួយកម្រិតខ្ពស់បំផុត “ក្នុងចំណោម” ប្រើ el៖
- La plej bona el ĉiuj. – ល្អបំផុតក្នុងចំណោមទាំងអស់។
pli និង plej ក៏ប្រើជាមួយគុណកិរិយា៖
- pli rapide – លឿនជាង
- plej rapide – លឿនបំផុត
Dum
dum អាចជាធ្នាក់ “ក្នុងអំឡុងពេល” ឬសន្ធានសព្ទ “ខណៈពេល”៖
- Li sidas dum la manĝo. – គាត់អង្គុយក្នុងអំឡុងពេលអាហារ។
- Ŝi skribas dum li legas. – នាងសរសេរ ខណៈពេលគាត់អាន។
Ĉi
ភាគល្អិត ĉi ប្រើជាមួយពាក្យចាប់ផ្តើមដោយ ti- ដើម្បីបង្ហាញភាពនៅជិត៖
- tiu (ម្នាក់នោះ) → tiu ĉi / ĉi tiu (ម្នាក់នេះ)
- tie (នៅទីនោះ) → tie ĉi / ĉi tie (នៅទីនេះ)
បច្ច័យ -ind
បច្ច័យ -ind មានន័យថា “គួរឱ្យ...” ឬ “សមនឹង...”៖
- aŭskultinda – គួរស្តាប់
- leginda – គួរអាន
- bedaŭrinde – គួរឱ្យសោកស្តាយ
- nedankinde – មិនបាច់អរគុណទេ