Tabelvortoj

Esperanto ifite sisitemu y'amagambo yitwa tabelvortoj. Atangizwa n'ibice nka ki-, ti-, i-, ĉi-, neni- kandi agasoza n'ibice nka -o, -u, -a, -e, -am, -al, -el, -om, -es.

Reba tabelvortoj kugira ngo ubone urutonde rwose.

Kio, kiu, kia, kie

• Kio? – iki?
• Kion? – iki? nk'icyuzuzo
• Kiu? – nde? uwuhe?
• Kiun? – nde/uwuhe nk'icyuzuzo
• Kia? – bimeze bite? bwoko ki?
• Kie? – hehe?
• Kien? – ujya hehe?

Andi magambo y'ibibazo

• Kiam? – ryari?
• Kial? – kuki?
• Kiom? – bingana iki? angahe?
• Kioma horo? – ni isaha ya kangahe?

Iu bisobanura “umuntu runaka”.

Tabelvorto hamwe na prepozicio

Prepozicio ishobora kuza mbere ya tabelvorto:

• al kiu – kuri nde
• kun kiu – hamwe na nde
• pri kio – ku byerekeye iki

Kugereranya

Pli ikora kugereranya. Plej yerekana urwego rwo hejuru kurusha byose.

• pli rapida – yihuta kurusha
• la plej juna – muto kurusha bose

Mu kugereranya ukoresha ol cyangwa rimwe na rimwe el.

Dum

Dum isobanura “mu gihe”.

• dum ŝi kantas – mu gihe aririmba

Ĉi

Ĉi yegereza ti-:

• tiu – uwo / uriya
• ĉi tiu – uyu nguyu
• tie – hariya
• ĉi tie – hano aha

Inyongera -ind

-ind yerekana ko ikintu gikwiye gukorwa cyangwa gifite agaciro.

• legi → leginda – gikwiye gusomwa
• bedaŭrinde – birababaje

Imizi y'igihe

Imizi nka tag, jar, monat, temp na cent ikora amagambo menshi:

• ĉiutaga – cya buri munsi
• ĉiujare – buri mwaka
• jarcento – ikinyejana