Guhakana
Ne ijya imbere y'ijambo rihakanywa.
- ne parolu – ntuvuge
- mi ne scias – simbizi
Nek na neni- byamaze kuzana igitekerezo cyo guhakana. Ntukeneye kongeramo ne kabiri.
- nek li nek ŝi – yaba we w'umugabo cyangwa we w'umugore
- neniam – nta na rimwe
Mem
Mem ishimangira umuntu cyangwa ikintu ubwacyo.
- Mi mem faris tion. – Ni jye ubwanjye wabikoze.
⚠️ Icyitonderwa: mem si “wenyine” buri gihe. Ishimangira “ubwawe”, “ubwe”, “ubwabyo”.
Ĝis revido
Ĝis revido ni imvugo isanzwe yo gusezera: “tuzongera kubonana”.
Imbanziriza ek-
ek- yerekana gutangira igikorwa cyangwa ikintu kibaye gitunguranye.
- stari → ekstari – guhaguruka
- ami → ekami – gutangira gukunda
Imbanziriza for-
for- yerekana kugenda kure cyangwa gukuraho.
- iri → foriri – kugenda kure
- preni → forpreni – gukuraho / gutwara
Inyongera -aĵ
-aĵ ikora izina ry'ikintu gifatika cyangwa igisubizo cy'igikorwa.
- manĝi → manĝaĵo – ibiryo
- trinki → trinkaĵo – ikinyobwa
Ekde, laŭ, sen
- ekde – guhera kuri
- laŭ – ukurikije
- sen – nta / udafite
Bishobora no kujya mu magambo akomatanye:
- laŭeble – uko bishoboka
- senutila – kidafite umumaro
Kiu na tiu
Kiu ikoreshwa mu kibazo cyangwa mu nteruro isobanura izina. Tiu yerekana umuntu cyangwa ikintu kimaze kumenyekana.
- la libro, kiun vi atendis – igitabo wari utegereje
- tiun libron – icyo gitabo