Negación
La palabra nek significa "ni", y va siempre después de otra negación con nek:
- Mi ne vidis la tablon kaj la seĝon – No vi la mesa ni la silla
- Nek li nek ŝi respondis. – Ni él ni ella respondieron
- Vi nek sidas nek rigardas. – Ni estás sentado ni estás mirando
Importante: en esperanto una oración negativa lleva solo una negación; dos negaciones en una misma oración se transforman en una afirmación.
- No miraré nunca a nadie. – Mi neniam rigardos al iu / Mi rigardos al neniu / Mi rigardos neniun
⚠️ Atención: el español usa doble negación ("no... nunca", "no... nadie"); en esperanto normalmente basta una sola negación.
Mem
Significa "mismo/a, mismos/as, por sí mismo", y se coloca siempre detrás de la palabra que se desea destacar:
- Mi mem faris tion – Yo mismo hice eso / Lo hice yo mismo
- Mi sola faris tion – Lo hice yo solo
💡 Truco: mem destaca; sola habla de estar solo. No son lo mismo.
Hasta la vista
La expresión "¡Hasta la vista!" se traduce en esperanto como "Ĝis la revido!" (hasta la "re-vista", hasta la próxima vez que nos volvamos a ver"). Se suele abreviar como "Ĝis!", que también se utiliza como un "adiós" amistoso, dejando abierta la oportunidad de volverse a ver. A veces también se oye "Ĝis revido" o "Ĝis la" (esto último es incorrecto, desaconsejable).
💡 Truco: ĝis apunta a un próximo encuentro: Ĝis! = "¡hasta luego!".
Prefijo ek-
Indica una acción que comienza, o una acción breve, momentánea, súbita:
Ejemplos:
- ekparoli – Empezar a hablar
- eksidi – Sentarse
- ekridi – Echarse a reír
💡 Truco: ek- es el clic de inicio: paroli → ekparoli, ridi → ekridi.
Sufijo -aĵ-
Indica la manifestación concreta de lo expresado por la raíz. Indica una cosa, un objeto material:
- manĝaĵo – comida, alimento, algo que se come
- trinkaĵo – bebida
- belaĵo – una cosa bonita
- stultaĵo – una tontería
💡 Truco: -aĵ- convierte una cualidad o acción en una cosa concreta.