Negation

Negation ƒe ɖoɖo le Esperanto me le bɔbɔe:

• Nek li nek ŝi respondis. – Ŋutsu la meɖo ŋu o, nyɔnu la hã meɖo ŋu o.
• Vi nek sidas nek rigardas. – Wò menɔ anyi o eye mèkpɔa nu o.
• Mi neniam diros al iu. – Nyemagblɔe na ame aɖeke gbeɖe o.

⚠️ Kpɔ nyuie: Esperanto me double negative mele o. Nya negation ɖeka sɔ.

Mem

mem fia “ɖokui” eye wòtsɔ ŋusẽ ɖe nya si wòkplɔe ŋu. Kpɔ si le nusrɔ̃ɖeɖe 4.

• Mi mem faris tion. – Nye ɖokui mewɔ esia.

Mem mesɔ kple sola (“ɖeka”) o:

• Mi mem iris. – Nye ɖokui meyi.
• Mi iris sola. – Meyi ɖeka.

Yi nyuie

Mɔ geɖe le Esperanto me be woagblɔ “yi nyuie”. Si wozãna ŋutɔ nye:

• ĝis la revido – le gɔmegɔme me “va se ɖe agbugbɔkpɔkpɔ”

Woa te ŋu awɔe kpui, article manɔmee:

• ĝis revido

Prefix ek-

ek- fia dɔ ƒe gɔmedzedze alo nu si dzɔ enumake:

• ekparoli – dze nuƒoƒo egɔme
• eksilenti – trɔ zu dziɖi enumake
• eksidi – nɔ anyi
• ekridi – dze asiƒoƒo egɔme

Prefix for-

for fia mɔyi ɖa alo tututu:

• forkuri – ƒu du yi ɖa
• forflugi – dzo yi ɖa
• forĵeti – da ɖa

Suffix -aĵ

-aĵ fia nu si wowɔ alo nu si woate ŋu aka:

• manĝaĵo – nuɖuɖu
• trinkaĵo – nunono
• belaĵo – nu dzeani
• sendaĵo – nu si wodɔ ɖo

💡 Ŋkuɖodzinu: -aĵ trɔ dɔ alo nɔnɔme zu nu si woate ŋu akpɔ/kaka.

Ekde, laŭ kple sen le nya wɔwɔ me

Nya kpui ɖewo wɔ dɔ le nya didiwo me:

• ekde nun – tso fifia dzi
• laŭ + plane → laŭplane – le ɖoɖo nu
• sen + lima → senlima – dzĩtɔ gɔme manɔmee

Relative kiu kple fiaɖuƒe tiu

Kiu kpe nyaɖeɖe ɖe ŋkɔ ŋu. Tiu fia ame alo nu si wonya xoxo:

• la libro, kiun vi legas – agbalẽ si nèle xlẽm la
• tiu libro – agbalẽ ma