Negasjon

Reglene for negasjon liknar mykje på nynorsk.

• Nek li nek ŝi respondis. – Verken han eller ho svarte.

• Vi nek sidas nek rigardas. – Du verken sit eller ser.

• Mi neniam diros al iu. – Eg vil aldri si noko til nokre.

⚠️ Åtvaring: Esperanto brukar vanlegvis berre ein negativ idé i setninga. Skriv Mi neniam diros al iu, ikkje Mi neniam diros al neniu.

Mem

Mem tyder "sjølv" (meg sjølv, deg sjølv, henne sjølv osv.) og blir brukt til å fremheve substantivet eller pronomenet det følgjer. Samanlikn med si, det refleksive pronomenet i leksjon 4.

• Mi mem faris tion. – Eg gjorde det sjølv.

💡 Hugsetips: mem forsterker, men viser ikkje tilbake til subjektet. mi mem = eg sjølv; sin = seg sjølv.

Farvel

Det finst fleire måtar å si "farvel" på esperanto, men den vanligste er:

• ĝis la revido – på gjensyn, bokstavleg "inntil gjensynet"

Denne forkortes ofte til:

• ĝis – ses, bokstavleg "inntil"

💡 Hugsetips: ĝis tyder "inntil". I hilsener kan det stå alene, om lag som nynorsk "ses".

Prefikset ek-

viser:

1. begynnelsen på ein handling, eller
2. ein plutselig handling.

Døme:

• ekparoli – å begynne å snakke
• eksilenti – å bli stille
• eksidi – å sette seg ned
• ekridi – å bryte ut i latter

💡 Hugsetips: ek- er startknappen på eit verb:

• paroli (snakke) → ekparoli (begynne å snakke)
• ridi (le) → ekridi (bryte ut i latter)

Suffikset -aĵ

tyder "ting", eit konkret objekt:

• manĝaĵo – mat
• trinkaĵo – drikkevare
• belaĵo – noko vakkert
• sendaĵo – noko som er sendt

⚠️ Åtvaring: -aĵ gjer tydinga konkret. bela er ein eigenskap; belaĵo er ein vakker ting.