نفی
روشهای نفی در اسپرانتو با فارسی یک تفاوت بزرگ دارد. اگر یک واژهی منفی در جمله بیاید، دیگر نیازی به منفی کردن فعل نخواهد بود.
Nek li nek ŝi respondis. – نه این پاسخ داد نه آن.
Vi nek sidas nek rigardas. – تو نه نشستهای نه نگاه میکنی.
Mi neniam diros al iu. – من هرگز به کسی نخواهم گفت. (Mi neniam diros al neniu. در اسپرانتو غلط است؛ اما جملهی «من هرگز به هیچ کس نخواهم گفت.» در فارسی درست است و همان طور که میبینید در هر دو جملهی فارسی چندین بار از واژههای منفی استفاده شده است.)
Mem
Mem یعنی «خود» (خودم، خودت، خودش و ...) و برای تأکید بر اسم یا ضمیری که قبل از خود میآید به کار میرود. (مقایسه کنید با si، ضمیر انعکاسی در درس ۴.)
- Mi mem faris tion. – من خودم آن را انجام دادم.
خداحافظ...
چندین راه برای خداحافظی در اسپرانتو وجود دارد که معمولترین آن در ادامه آورده شده است:
- ĝis la revido – ترجمهی لفظی آن «تا دیدار دوباره» است و با «به امید دیدار» معادل است.
این را بدون حرف تعریف هم میتوان بیان کرد:
- ĝis revido.
پیشوند ek-
- شروع یک عمل یا
- یک عمل ناگهانی و لحظهای
را نشان میدهد.
به عنوان مثال:
- ekparoli – آغاز کردن صحبت
- eksilenti – به سکوت رفتن
- eksidi – نشستن (sidi یعنی «در حالت نشسته بودن»)
- ekridi – ناگهان خندیدن
پسوند -aĵ
به معنی «شیء» و اسم ذات است.
- manĝaĵo – غذا
- trinkaĵo – نوشیدنی
- belaĵo – چیز زیبا
- sendaĵo – آن چه که ارسال شده باشد، مرسوله