Inkor
Inkor qoidalari sodda:
- Nek li nek ŝi respondis. – Na u, na bu javob berdi.
- Vi nek sidas nek rigardas. – Siz na oʻtiribsiz, na qarayapsiz.
- Mi neniam diros al iu. – Men hech qachon hech kimga aytmayman.
⚠️ Ehtiyot boʻling: Esperantoda ikki marta inkor qilinmaydi. Bitta inkor soʻzi yetarli.
Mem
mem “oʻzi” maʼnosini beradi va oʻzidan oldingi soʻzni kuchaytiradi. (Oʻzlik olmoshi si uchun 4-darsga qarang.)
- Mi mem faris tion. – Buni men oʻzim qildim.
Xayrlashuv
Esperantoda “xayr” deyishning bir necha yoʻli bor; eng odatiysi:
- ĝis la revido – soʻzma-soʻz “qayta koʻrishgacha”
Artiklsiz qisqa shakli ham bor:
- ĝis revido
ek- prefiksi
Harakatning boshlanishini yoki birdan, qisqa sodir boʻlishini bildiradi:
- ekparoli – gapira boshlamoq
- eksilenti – birdan jim boʻlmoq
- eksidi – oʻtirib olmoq
- ekridi – kulib yubormoq
-aĵ suffiksi
Aniq “narsa”ni bildiradi:
- manĝaĵo – ovqat
- trinkaĵo – ichimlik
- belaĵo – chiroyli narsa
- sendaĵo – yuborilgan narsa, joʻnatma
💡 Eslab qoling: -aĵ harakat yoki sifatni ushlash mumkin boʻlgan narsaga aylantiradi:
- manĝi (yemoq) → manĝaĵo (ovqat)