Negašuvdna

Negašuvnna njuolggadusat leat dábálaččat:

• Nek li nek ŝi respondis. – Ii son ii ge son vástidan.
• Vi nek sidas nek rigardas. – Don it čohkká itge geahččan.
• Mi neniam diros al iu. – Mun in galgga goassege muitalit ovttage.

⚠️ Várut: Esperanto ii leat duppal negatiiva. Okta negatiiva sátni lea doarvái.

Mem

mem mearkkaša "-ieš" (ieš, ieš, ieš ...) ja deattuha dan sáni man čuovvu. (Veardit refleksiiva si oahppu 4.)

• Mi mem faris tion. – Mun ieš dagan dan; Mun dagan dan ieš.

Mem ii leat seamma go sola ("okto"):

• Mi mem iris. – Mun ieš vulgen.
• Mi iris sola. – Mun vulgen okto.

Bures…

Esperantogillii leat máŋga vuogi movt dadjat "buresboahtin"; dábáleamos lea:

• ĝis la revido – čálalaččat "gitta dassážii go oaidnit fas"

Dan sáhttá maid geahpedit, almmá artihkkala haga:

• ĝis revido

Prefihkka ek-

čájeha juogo dagu álggu dahje fáhkka, oanehis áiggi:

• ekparoli – álgit hállat
• eksilenti – hilgut
• eksidi – čohkkát, váldit saji
• ekridi – álgit boagustit

Prefihkka for-

For čájeha lihkadeami eret dahje eretváldima:

• forkuri – báhtarit
• forflugi – girdit eret
• forĵeti – heaittihit

Suffiksa -aĵ

mearkkaša konkrehta "ášši":

• manĝaĵo – borramuš
• trinkaĵo – juhkamuš
• belaĵo – juoga ilus
• sendaĵo – juoga sáddejuvvon, poasta

💡 Muittoveahkki: -aĵ rievdada dagu dahje kvalitehta áddehahtti áššin:

• manĝi (borrat) → manĝaĵo (borramuš)

Ekde, laŭ ja sen sániid huksemis

Muhtun smávva sánit leat ávkkálaččat maiddái guhkit sániid siskkobealde:

• ekde nun – dás rájes
• laŭ + plane → laŭplane – plána mielde
• sen + lima → senlima – ráddjemeahttun

Relatiiva kiu ja čujuheaddji tiu

Kiu sáhttá čatnat cealkaga substantiivvaide. Tiu čujuha muhtumii dahje juoga masa lea juo dovddus:

• la libro, kiun vi legas – girji maid leat lohkamin
• tiu libro – dat girji