Advearbbat

Deriváhta advearbbat ráhkaduvvojit mas lea loahppa -e. Dát ollašuhttá vokálavuogádaga: -o substantiivvaide, -a adjektiivvaide, -e advearbbaide.

• bele – ilus
• forte – garrasit
• rapida aŭto – jođánit biila
  • veturi rapide – mátkkoštit jođánit

Preposišuvnnat per ja kun

Guktot sáhttet jorgaluvvot "ovttas", muhto dat gokčet iešguđet mearkkašumiid.

Per – mas (geavaheami bokte)

• Manĝi per kulero – borrat skeaŋkkain
• Ŝi kantis per tre bela voĉo. – Son lávllui hui fiinna jienain.

Kun – ovttas (ovttas)

• Mi iris kun la amiko. – Mun vulgen ovttas ustibiin.
• Mi parolos kun li. – Mun háleštan suinna.

💡 Muittoveahkki: kun lea searvi (don dagat juoidá ovttas muhtimiin), per lea gaskaoapmi (don dagat juoidá muhtin gaskaoami bokte).

Preposišuvdna post

post – maŋŋel (čujuha áigái)

• Li venis post mi. – Son bođii mu maŋis (maŋŋel go mun dagan).
• post du horoj – guovtti diimmu geahčen
• Li venos post tri horoj. – Son boahtá golmma diimmu geahčen.
• poste – maŋŋel, maŋŋelabbos

Preposišuvdna malantaŭ

malantaŭ – maŋis (čujuha báikái)

• Li venis malantaŭ mi. – Son bođii mu maŋis (vázzimin dahje vuodján maŋis).

⚠️ Várut: deattuhit dán sáni riekta — malantaŭ. Fuomáš ahte lea dušše mal- + antaŭ (ovddabealde), nu ahte "maŋŋel" lea duođaid nuppástuhttin "ovddabealde".

Antaŭ ja tra guhkit sániiguin

Preposišuvnnat sáhttet maiddái doaibmat sátneoassin. Antaŭ doallá jurdaga "ovdal" dahje "ovddabealde", ja tra doallá jurdaga "čađa":

• antaŭ + iri → antaŭiri – mannat ovdal
• antaŭ + diri → antaŭdiri – einnostit
• tra + iri → trairi – mannat čađa
• tra + vivi → travivi – eallit čađa, vásihit

Suffiksa -ul

olmmoš geas lea muhtinlágan kvalitehta:

• grandulo – stuora olmmoš
• malbonulo – heajos olmmoš
• belulino – ilus nisu

Suffiksa -ej

hábme sáni báikái gos juoga dáhpáhuvvá dábálaččat:

• lernejo – skuvla (oahppanbáiki)
• kuirejo – gievkkan (kuiri – málestit)
• dormejo – idjadanlatnja, idjadanbáiki

💡 Muittoveahkki: -ej rievdada aktivitehta iežas sajis:

• lerni (oahppat) → lernejo (skuvla)
• kuiri (málestit) → kuirejo (gievkkan)

Suffiksa -ebl

čájeha vejolašvuođa dahje heivvolašvuođa muhtun doaibmabijuide:

• manĝebla – borahahtti
• videbla – oidnosis
• kompreneble – áddehahtti (lunddolaččat, dieđusge)
• eble – soaitá
• malebla – veadjemeahttun

Imperatiiva

Vearbba loahppa gohččumii lea -u:

• Manĝu! – Borrat! Bora!
• Iru! – Go! Joatkit!

Dan sáhttá maid geavahit subjeavttain:

• Li lernu! – Bija su oahppat!
• Ni vidu. – Geahččat.

Báiki, vuohki ja relatiiva kiu

Kie jearrá báikki birra. Kiel jearrá vuogi birra:

• Kie vi sidas? – Gos don čohkkát?
• Kiel vi venis? – Mo don bođiit?

Kiu sáhttá maid čatnat oanehis relatiivacealkaga substantiivvaide:

• la amiko, kiu sidas – ustit gii čohkká
• la libroj, kiuj estas sur la tablo – girjjit mat leat beavddi alde