Ndajfoljet me -e
Ndajfoljet mbarojnë me -e. Ato përshkruajnë mënyrën, kohën ose rrethanën e veprimit.
- rapide – shpejt
- bone – mirë
- malmulte – pak
Per dhe kun
Per tregon mjetin ose mënyrën. Kun tregon shoqërim.
- per libro – me anë të një libri
- per aŭto – me makinë
- kun amiko – me një mik
⚠️ Kujdes: në shqip shpesh themi thjesht “me”. Në Esperanto dallimi është i rëndësishëm: per = mjet, kun = së bashku me.
Post dhe malantaŭ
Post mund të tregojë kohë ose vend në renditje.
- post la manĝo – pas ngrënies
Malantaŭ tregon vend prapa diçkaje. Është mal- + antaŭ.
- malantaŭ la domo – prapa shtëpisë
Antaŭ dhe tra në përbërje
Parafjalët mund të përdoren si pjesë të fjalëve të përbëra.
- antaŭ (para) → antaŭĉambro (paradhomë)
- antaŭ → antaŭvidi (të parashikosh)
- tra (nëpër, përmes) → trarigardi (të shikosh përmes)
- tra → tralegi (ta lexosh nga fillimi në fund)
Prapashtesa -ul
-ul tregon një person të karakterizuar nga një cilësi ose marrëdhënie.
- juna (i ri) → junulo (i ri, djalë/burrë i ri)
- saĝa (i mençur) → saĝulo (njeri i mençur)
Prapashtesa -ej
-ej tregon vend të caktuar për një veprim ose gjë.
- lerni (të mësosh) → lernejo (shkollë)
- labori (të punosh) → laborejo (vend pune)
Prapashtesa -ebl
-ebl tregon se diçka mund të bëhet.
- trinki (të pish) → trinkebla (i pijshëm)
- vidi (të shohësh) → travidebla (i tejdukshëm)
Urdhërorja me -u
Mbaresa -u përdoret për urdhër, kërkesë ose ftesë.
- Venu! – Eja!
- Ni vidu. – Le të shohim.
Kie, kiel dhe kiuj
- Kie? pyet për vend: Kie vi estas? – Ku je?
- Kiel? pyet për mënyrë: Kiel okazis? – Si ndodhi?
- Kiuj mund të lidhë një fjali të varur me një emër të mëparshëm: la junuloj, kiuj portis tablon – të rinjtë që mbanin një tryezë.