Atviksorð

Afleidd atviksorð má mynda með endingunni -e.

• bele - fallega
• forte - sterkt
• rapida aŭto - hraður bíll
  • veturi rapide - að ferðast hratt

💡 Minnisráð: -a lýsir nafnorði, -e lýsir verknaði:

• rapida aŭto (hraður bíll) → veturi rapide (ferðast hratt)

Forsetningarnar per og kun

Per - með, með hjálp tækis eða aðferðar

• Manĝi per kulero - Að borða með skeið
• Ŝi kantis per tre bela voĉo. - Hún söng með mjög fallegri rödd.

⚠️ Varúð: Íslenska "með" getur merkt bæði tæki og félagsskap. Notaðu per fyrir tæki eða aðferð og kun fyrir manneskju sem þú ert með.

Kun - með, ásamt

• Mi iris kun amiko. - Ég fór með vini.
• Mi parolas kun li. - Ég tala við hann.

💡 Minnisráð: kun merkir "ásamt". Ef þú getur sagt "í félagi við", er kun venjulega rétt.

Forsetningin post

post - eftir

• Li venis post mi. - Hann kom á eftir mér.
• post du horoj - eftir tvo tíma / að tveimur tímum liðnum
• Li venos post tri horoj. - Hann kemur eftir þrjá tíma.
• poste - síðar, á eftir

⚠️ Varúð: post tri horoj getur merkt "eftir þrjá tíma" í framtíðartíma, ekki aðeins líkamlega röð.

Forsetningin malantaŭ

malantaŭ - fyrir aftan

• Li venis malantaŭ mi. - Hann kom fyrir aftan mig.

Leggðu áhersluna rétt: malantaŭ.

💡 Minnisráð: malantaŭ er mal- + antaŭ. Hugsaðu: andstæða við "fyrir framan" = fyrir aftan.

Viðskeytið -ul

Manneskja sem einkennist af einhverjum eiginleika:

• grandulo - stór manneskja
• malbonulo - vond manneskja
• belulino - falleg kona

💡 Minnisráð: -ul gerir eiginleika að persónu:

• saĝa (vitur) → saĝulo (vitur manneskja)
• juna (ungur) → junulo (ung manneskja)

Viðskeytið -ej

myndar orð yfir stað þar sem eitthvað fer fram:

• lernejo - skóli, staður til að læra
• kuirejo - eldhús, staður til að elda (kuiri - að elda)
• laborejo - vinnustaður

💡 Minnisráð: -ej merkir "staðurinn fyrir":

• lerni (læra) → lernejo (skóli)
• labori (vinna) → laborejo (vinnustaður)

Viðskeytið -ebl

merkir möguleika. Það samsvarar oft íslensku "-legur" eða "sem hægt er að":

• manĝebla - ætur
• videbla - sýnilegur
• kompreneble - skiljanlega, auðvitað
• eble - kannski, hugsanlega
• malebla - ómögulegur

💡 Minnisráð: -ebl merkir "það er hægt":

• vidi (sjá) → videbla (sýnilegur)
• trinki (drekka) → trinkebla (drykkjarhæfur)

Boðháttur

Sagnarending fyrir skipun eða hvatningu er -u.

• Manĝu! - Borðaðu!
• Iru! - Farðu!

Þessi mynd má líka nota með frumlagi:

• Li lernu! - Látum hann læra! / Hann læri!
• Ni vidu. - Sjáum til.

⚠️ Varúð: -u er ekki bara hörð skipun. Með ni verður það oft tillaga: ni vidu = sjáum til.