ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
ਬਣੇ ਹੋਏ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ -e ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਰ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: -o ਸੰਗਿਆ, -a ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ, -e ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ।
- bele – ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ
- forte – ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ
- rapida aŭto – ਤੇਜ਼ ਕਾਰ
- veturi rapide – ਤੇਜ਼ ਚਲਣਾ/ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ
ਸੰਬੰਧਕ per ਅਤੇ kun
ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਈ ਵਾਰ "ਨਾਲ" ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਰਥ ਵੱਖ ਹਨ।
Per – ਸਾਧਨ ਨਾਲ
- Manĝi per kulero – ਚਮਚ ਨਾਲ ਖਾਣਾ
- Ŝi kantis per tre bela voĉo. – ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਾਇਆ।
Kun – ਨਾਲ/ਇਕੱਠੇ
- Mi iris kun la amiko. – ਮੈਂ ਦੋਸਤ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਆ/ਗਈ।
- Mi parolos kun li. – ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ/ਕਰਾਂਗੀ।
⚠️ ਧਿਆਨ: ਪੰਜਾਬੀ "ਨਾਲ" ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਧਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ per, ਸਾਥੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ kun।
ਸੰਬੰਧਕ post
post – ਬਾਅਦ/ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਮੇਂ ਲਈ:
- Li venis post mi. – ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਾਅਦ ਆਇਆ।
- post du horoj – ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ
- Li venos post tri horoj. – ਉਹ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਆਵੇਗਾ।
- poste – ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ
ਸੰਬੰਧਕ malantaŭ
malantaŭ – ਪਿੱਛੇ, ਥਾਂ ਲਈ:
- Li venis malantaŭ mi. – ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ।
💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: malantaŭ = mal- + antaŭ। antaŭ "ਅੱਗੇ/ਪਹਿਲਾਂ" ਹੈ, ਉਸਦਾ ਉਲਟ "ਪਿੱਛੇ" ਹੈ।
ਪਿਛੇਤਰ -ul
ਇਹ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ:
- grandulo – ਵੱਡਾ/ਲੰਮਾ ਵਿਅਕਤੀ
- malbonulo – ਮਾੜਾ ਆਦਮੀ
- belulino – ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ
ਪਿਛੇਤਰ -ej
ਇਹ ਉਸ ਥਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
- lernejo – ਸਕੂਲ
- kuirejo – ਰਸੋਈ
- laborejo – ਕੰਮ ਦੀ ਥਾਂ
💡 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ: -ej ਕੰਮ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ:
- lerni (ਸਿੱਖਣਾ) → lernejo (ਸਕੂਲ)
- kuiri (ਪਕਾਉਣਾ) → kuirejo (ਰਸੋਈ)
ਪਿਛੇਤਰ -ebl
ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ "-ਯੋਗ" ਜਾਂ "ਸਕਣ ਯੋਗ":
- manĝebla – ਖਾਣ ਯੋਗ
- videbla – ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ
- kompreneble – ਸਮਝ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ਤੇ
- eble – ਸ਼ਾਇਦ
- malebla – ਅਸੰਭਵ
ਆਗਿਆਰਥ
ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਰਿਆ-ਅੰਤ -u ਹੈ:
- Manĝu! – ਖਾਓ!
- Iru! – ਜਾਓ!
ਇਹ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ:
- Li lernu! – ਉਹ ਸਿੱਖੇ!
- Ni vidu. – ਆਓ ਵੇਖੀਏ।