نفی
روشهای نفی در اسپرانتو با فارسی یک تفاوت بزرگ دارد. اگر یک واژهی منفی در جمله بیاید، دیگر نیازی به منفی کردن فعل نخواهد بود.
<span dir="ltr"><b>Nek</b> li <b>nek</b> ŝi respondis.</span> – نه این پاسخ داد نه آن.
<span dir="ltr">Vi <b>nek</b> sidas <b>nek</b> rigardas.</span> – تو نه نشستهای نه نگاه میکنی.
<span dir="ltr">Mi <b>neniam</b> diros al iu.</span> – من هرگز به کسی نخواهم گفت. (<span dir="ltr">Mi neniam diros al neniu.</span> در اسپرانتو غلط است؛ اما جملهی «من هرگز به هیچ کس نخواهم گفت.» در فارسی درست است و همان طور که میبینید در هر دو جملهی فارسی چندین بار از واژههای منفی استفاده شده است.)
Mem
Mem یعنی «خود» (خودم، خودت، خودش و ...) و برای تأکید بر اسم یا ضمیری که قبل از خود میآید به کار میرود. (مقایسه کنید با si، ضمیر انعکاسی در درس ۴.)
- <span dir="ltr">Mi <b>mem</b> faris tion.</span> – من خودم آن را انجام دادم.
خداحافظ...
چندین راه برای خداحافظی در اسپرانتو وجود دارد که معمولترین آن در ادامه آورده شده است:
- ĝis la revido – ترجمهی لفظی آن «تا دیدار دوباره» است و با «به امید دیدار» معادل است.
این را بدون حرف تعریف هم میتوان بیان کرد:
- ĝis revido.
پیشوند <span dir="ltr">ek-</span>
- شروع یک عمل یا
- یک عمل ناگهانی و لحظهای
را نشان میدهد.
به عنوان مثال:
- ekparoli – آغاز کردن صحبت
- eksilenti – به سکوت رفتن
- eksidi – نشستن (sidi یعنی «در حالت نشسته بودن»)
- ekridi – ناگهان خندیدن
پسوند <span dir="ltr">-aĵ</span>
به معنی «شیء» و اسم ذات است.
- manĝaĵo – غذا
- trinkaĵo – نوشیدنی
- belaĵo – چیز زیبا
- sendaĵo – آن چه که ارسال شده باشد، مرسوله