Prepozicio da
Da iza nyuma y'ijambo ryerekana ingano. Ntisobanura nyir'ikintu nka de.
- iom da kafo – ikawa nke
- glaso da akvo – ikirahuri cy'amazi
-ig
-ig yerekana gutuma ikintu kiba cyangwa gukora ngo umuntu/ikintu gikore.
- pura → purigi – gusukura, gutuma kiba gisukuye
- forta → fortigi – gukomeza
⚠️ Icyitonderwa: -ig itera ikintu guhinduka. -iĝ ivuga ko nyirugikorwa ahinduka we ubwe.
- ruĝigi – gutukura ikintu
- ruĝiĝi – gutukura umuntu/ikintu ubwacyo
-aĉ
-aĉ yerekana ikintu gifite agaciro gake, kidatunganye cyangwa gisuzuguritse. Si “kibi” gusa; harimo n'igitekerezo cyo hasi cyangwa cy'ubuziranenge buke.
- domo → domaĉo – inzu idatunganye / ifite agaciro gake
Ibibazo: prepozicio + kiu
Prepozicio ishobora kuza mbere ya kiu.
- Al kiu vi donis? – Wahaye nde?
- Kontraŭ kiu ludis? – Yakinnye arwanya nde?
Amagambo ya neni-
Neni- yamaze guhakana. Ntukongeremo ne mu nteruro imwe.
- nenio – nta kintu
- neniu – nta muntu
- neniam – nta na rimwe
Imizi mu magambo akomatanye
Imizi nka sub, super, trans, de na for igaragara mu magambo menshi.
- subteni – gufatira by'imbere / gushyigikira
- superrigardo – ishusho rusange
- transdoni – guhererekanya
- forigi – gukuraho