فعل شرطی

با پایانه‌ی -us بیان می‌شود:

• mi kredus. – من باور می‌کردم / باور می‌کردم اگر چنین بود.
• Se mi estus sana, mi estus tre feliĉa. – اگر من سالم بودم، بسیار خوش‌حال می‌بودم.

💡 ترفند یادسپاری: پایانه‌های زمان و وجه را با واکه‌ها به یاد بسپارید: -is گذشته، -as حال، -os آینده و -us شرطی.

⚠️ هشدار: فارسی اغلب با «می‌کردم/می‌بود» یا «اگر» شرطی می‌سازد؛ اسپرانتو این معنی را در خود فعل با -us نشان می‌دهد.

Kvazaŭ

به عنوان حرف ربط به کار می‌رود و به طور معمول با یک فعل شرطی پس از خود همراه است:

• Vi sidas tie kvazaŭ vi estus riĉulo. – تو آنجا نشسته‌ای طوری که انگار ثروتمند باشی.

یا به طور خلاصه:

• Vi sidas tie kvazaŭ riĉulo. – تو آنجا شبیه یک ثروتمند نشسته‌ای.

💡 ترفند یادسپاری: kvazaŭ یعنی «انگار/گویی». اگر پس از آن جمله‌ی کامل بیاید، فعل شرطی -us اغلب طبیعی است.

پسوند -ad

برای ساختن شکل اسمی از یک فعل به کار می‌رود:

• kanti – آواز خواندن
  • kantado – آوازخوانی
• suferi – رنج کشیدن
  • suferado – رنج‌کشی

💡 ترفند یادسپاری: -ad عمل را به یک روند تبدیل می‌کند:

• kanti (آواز خواندن) → kantado (آوازخوانی)
• rigardi (نگاه کردن) → rigardadi (پیوسته نگاه کردن)

این پسوند معنی یک عمل پیوسته و مکرر را نیز می‌رساند:

• rigardi – نگاه کردن
  • rigardadi – پیوسته نگاه کردن، خیره شدن
• demandi – پرسیدن
  • demandadi – به طور مکرر پرسیدن
• informo – اطلاعیه
  • informado – اطلاع‌رسانی

پسوند -ar

مجموعه‌ای از چیزها را نشان می‌دهد به طوری که به صورت کلی دیده شوند:

• arbo – درخت
  • arbaro – جنگل
• vagono – واگن
  • vagonaro – قطار
• vorto – واژه
  • vortaro – واژه‌نامه، فرهنگ لغت

💡 ترفند یادسپاری: -ar چند چیز را به یک مجموعه تبدیل می‌کند:

• arbo (درخت) → arbaro (جنگل)
• vorto (واژه) → vortaro (واژه‌نامه)

پسوند -um

معنی دقیقی ندارد:

• plena – کامل
  • plenumi – تکمیل کردن، برآورده کردن
• proksima – نزدیک
  • proksimume – تقریبا
• suno – خورشید
  • sunumi – آفتاب گرفتن
• malvarmumi – سرما خوردن

⚠️ هشدار: -um معنی ازپیش‌تعیین‌شده‌ی دقیقی ندارد. واژه‌های دارای -um را جداگانه یاد بگیرید.