Tryb warunkowy
Tryb warunkowy tworzymy końcówką -us — jednakową dla wszystkich osób:
- Mi kredus. – Uwierzyłbym.
- Se mi havus tempon, mi restus pli longe. – Gdybym miał czas, zostałbym dłużej.
💡 Wskazówka: -us to nasze „-by". mi farus = „zrobiłbym", vi farus = „zrobiłbyś" — jedna końcówka zamiast całej polskiej odmiany przez osoby.
kvazaŭ
Po kvazaŭ (jakby) zwykle stawiamy czasownik w trybie warunkowym:
- Vi sidas tie kvazaŭ vi estus riĉulo. – Siedzisz tam, jakbyś był bogaczem.
Można też powiedzieć krócej:
- Vi sidas tie kvazaŭ riĉulo. – Siedzisz tam jak bogacz.
Przyrostek -ad
oznacza czynność długotrwałą lub powtarzaną:
- paroli – mówić → parolado – przemówienie
- legi – czytać → legado – czytanie (długie, wielokrotne)
Przyrostek -ar
oznacza zbiór, zestaw:
- arbo – drzewo → arbaro – las
- vagono – wagon → vagonaro – pociąg
- vorto – słowo → vortaro – słownik
Przyrostek -um
to przyrostek uniwersalny, bez ściśle określonego znaczenia:
- plena – pełny → plenumi – spełniać
- malvarma – chłodny → malvarmumi – przeziębić się
- aero – powietrze → aerumi – wietrzyć
- kolo – szyja → kolumo – kołnierz
💡 Wskazówka: -um to „dziki" przyrostek na specjalne przypadki — jego znaczenia trzeba uczyć się osobno dla każdego słowa.