Ju … des

Το ζευγάρι συνδέσμων Ju … des χρησιμοποιείται στις εκφράσεις παράλληλης σύγκρισης. Δηλαδή, όπως εξελίσεται κάτι, παράλληλα εξελλίσεται κάτι άλλο, προς την ίδια ή την αντίθετη κατεύθυνση.

• Ju pli longe, des pli bone. – Όσο μακρύτερο, τόσο καλύτερο.
• Ju pli mi legas, des pli mi lernas. – Όσο περισσότερο διαβάζω, τόσο περισσότερο μαθαίνω.
• Ju pli mi ludas, des malpli mi lernas. – Όσο περισσότερο παίζω, τόσο λιγότερο μαθαίνω.

_{(σελ. 274)}

Το άκλητο λεξίδιο Ajn

Το Ajn χρησιμοποιείται με αόριστες, αναφορικές και περιληπτικές απλές λέξεις που λήγουν σε -u, -o, -a, -e, -el, -om και δείχνει γενικότητα και αοριστία όπως το ελληνικό "-δήποτε".

• kiom ajn – οσο__δήποτε__
• Ili deziras, ke ni recevu iun ajn decidon. – Επιθυμούν, να πάρουμε οποιαδήποτε απόφαση.
• Vi devas manĝi nek viandon, nek ion ajn. – Δεν πρέπει να φας ούτε κρέας ούτε οτιδήποτε άλλο.

_{(σελ. 315)}

Το πρόθημα dis-

Το dis- δηλώνει διαχωρισμό, διασκορπισμο:

• __dis__ĵeti – να σκορπίζω
• __dis__sendi – να εκπέμπω

To dis- σαν αυτοτελής ρίζα σχηματίζει λέξεις όπως:

• __dis__a – σκόρπιος-α-ο
• __dis__e – σκόρπια
• __dis__o – διαφορά

_{(σελ. 193)}

Το επίθημα -on

Το -on δηλώνει ένα κλάσμα:

• du__on__o – το μισό
• du__on__a – μισός-η-ο
• du__on__e – κατά το ήμισυ
• tri__on__o – τρίτο
• kvar__on__o – τέταρτο
• ses__on__o – έκτο
• La tri kvar__on__oj de la bieno apartenas al mi – Τα τρία τέταρτα του κτήματος ανήκουν σε μένα.

_{(σελ. 173)}

_{Οι αριθμοί σελίδων παραπέμπουν στο σπουδαίο βιβλίο του Σπύρου Σαραφιάν "Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑ ΕΣΠΕΡΑΝΤΟ - ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ", Αθήνα 1987. Αρκετές ιδέες και παραδείγματα στηρίζονται επίσης στο βιβλίο αυτό.}